Ana içeriğe git
Konu: Ac motor hiz kontrolu (2274 Kez okunmuş)

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #15
@asma
o halde 400V bir kondansatörü şarj edip elinize alınca eksi ya da artı ucu tek dokunuşla sizi çarpmalı mı? DC gerilim ve negatif şase... bir daha düşünün lütfen.
Mühendislik Diplomayla olmaz. İnsanı adam eden, bilgi değil görgüdür.

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #16
yusuf abi bizler hiçbirimiz sana kızmıyoruz. ;D
ama ben idda ediyorum, o devre çarpar. mesele doğru akıma çevirilmesi değil; nötr ya da faz hatıının yarım dalgalar halinde de olsa o diyodun üzerinden devreyi tamamlayacak olması. bunu sana ispatlarım ama imkanlarım çok kısıtlı.

fakirliğin gözü gör olsun iyi bir cep telefonu veya kamera alamıyorum ki videoya alıp sana göstereyim. hatta demin evde bu konuyu ispat edebilir miyim yoksa rezil mi olurum diye denedim ve denememle çarpılmam bir oldu...

benim evde devamlı kulladığım led ışıldaklar var. kendi yapımım. bu led ışıldaklar seri kondansatör mantığıyla çalışıyor. seri kondansatörün hemen önünde 4x1N4007 köprüsü var. ben de senin gibi çarpmaz zannediyordum. bir gün ışıldağın pilini değiştirmek için mutfak prizine takılı ışıldağın piline dokunmamla yandım anam demem bir oldu. 6F22 pilin terminaline dokunmuştum. daha sonra devrenin arızalı olabileceğine hükmederek tüm ışıldakları kontrol kalemi ile kontrol ettim. tümünün (+) ve (-) terminallerinde yanıyordu.

"Allah allah bunda bir iş var" diyerek devreleri söktüm ve kontrol ettim.
sonda kafam dank etti: diyottan da geçse kendini tamamlıyor. buna binaen doğrultucu devresinin bir ucuna değdirdiğim kontrol kaleminin ışıldadığını gördüm. sadece bir uçta değil diğer uçlarda da yanıyordu.

beni affedin ben bunun teknik izahını yapamam ama idda ediyorum, çarpılırsın.

bunda gurur yapacak ya da öfkelenecek birşey yok. büyük üstad einstein bile hata yapmış:

einstein, evinin çitlerine aşağıdan delik açıyordu. deiklerin birisi büyük idi ve hemen yanına da bir iki küçük delik daha oluşturmaya çalışıyordu.

yakınından geçen komşusu selem vererek ne yaptığını sorunca üstad, yavrulayan anne kedi ve yavruları için delik açtığını söyledi.
komusu ise şaşırark iyi de sadece bir büyük delik açmasının yeterli olacağını, hem annenin hem de yavruların oradan geçebileceğini, o halde diğer küçük deliklere gerek olmadığını söyleyince, üstad einstein şaşırıp duraklar ve "doğru ya!" der.

klocaaaa einstein üstad yanılabilyor ve basit bir hata yapabiliyorsa yusuf üstad neden yapmasın? ;D

bence bize inanmazsanız bir doğrultucuyu 220ye bağlayıp kontrol kalemi ile kontrol edin.

kondansatör örneğinizde haklısınız. orada gözden kaçırdığınız şey AC alternanslarının yarım dalga bile olsa kendini topraklamadan tamamlayabildiğidir. DC ise tamamlayamaz.
Usta değilim. Sadece hobistim.
Yanıtlarıma bakarak beni usta zannetmeyin.

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #17
arkadaşlar, kafadan konuşmayın, ben var sayımla mı konuşuyorum acaba?
aç bir power bak...
aç bir laptop adaptörü bak,
aç bir monitör içi bak...
en kötüsü örnekte bile her iki şase arasında bir highvoltage kapasitör vardır. E sizin tanıma göre kondansatör zaten Ac geçirgeni değil mi? neden çarpmıyorlar acaba kimseyi? korkarım bunlar bizi çarpmıyor diye power ve adaptör üreticilerini sihirbaz ilan edeceğiz yakında. DC akım tek kutupla çarpmaz. diyottan sonraki akım eksi periyot olarak -220 ile o arası gider gelir. çarpmaz. bu kesin bilgidir yayalım :)






ayrıca toprak hattı tüm - uçlara bağlanıyor. bizim şemada da toprak bağlantısı gayet açık. fakat o toprak bağlantı kablosunu ben şu ana kadar hiç kullanmadım, bir kez de çarpılmadım. monitör içindeki toprak kablosunu metal gövdeye vidalamazsanız çarpılmıyorsunuz. bu da kesin bilgi yayabilirsiniz. :)
Mühendislik Diplomayla olmaz. İnsanı adam eden, bilgi değil görgüdür.

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #18
ben bu konunun uzamasını istiyorum; çünkü anlamadım. konuyu açan arkadaşa da yardımı unutmayalım tabi ki.

şimdi şöyle düşünelim. ben tam bir cahilim. hiçbir bilgim de yok. bana bu durumu nasıl izah edersiniz:

neden evdeki ışıldak devrelerinin pil bağlantılarına, ya da diyot köprüsündeki herhangi bir çıkışa ayağım cıbıl iken dokunduğumda çarpılıyorum ve bu terminale ya da diyot köprüsüne kontrol kalemi dokundurduğumda neon lambası yanıyor?

bu arada videoyu da yükleyedur. ;D
Usta değilim. Sadece hobistim.
Yanıtlarıma bakarak beni usta zannetmeyin.

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #19
bu arada özeür dileyerek ekliyorum:
yusuf ustanın 6 nolu mesajında vermiş olduğu devrede dikkat edilirse devrenin şasisi topraklanmışıtr. dolayısıyla eğer toraklama sağlam yapılmışi ise GRAM çarpma riski bulundurmaz.

yalnız devreye dokunan arkadaş faz ile toprak arasına dokunursa saçları baya bir şekil olur.  :)

https://elektronikprojeler.com/im/uploads/2015/07/i2493bzw9xg.jpg
Usta değilim. Sadece hobistim.
Yanıtlarıma bakarak beni usta zannetmeyin.

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #20
Eğer şebeke gerilimini, doğrultup DC ye çevirirseniz, DC nin pozitif kutbuna değdiğiniz zaman zaten direk gidersiniz çünkü akım üzerinizden geçerek, toprak üzerinden kendini tamamlayacaktır çünkü şebekeden izole değildir. Fakat nötr e dokunduğunuz zaman bunun garantisi yoktur. Yani çarpıladabilirsiniz çarpılmayadabilirsiniz. Bu bence nötr hattınızın taşıdığı gerilimle alakalıdır. TT şebekelerde, nötr hattı topraklıdır fakat voltaj taşımayacağını garanti edemez. Çarpılmamayı garanti etmek için araya zaten izolasyon trafosu, optocoupler vs gibi ihtiyaca göre bişi konulabilir ki buda, tek kutba yada iletkene vs değdinizde, akımın üzerinizden toprağa geçip döngüyü tamamlamasını engellemektedir. Benim elektrik bilgim çok yok fakat benim bildiğim bu. Eğer 12V DC nin - kutbu ile, şebekeden doğrultulan DC baranın - kutbu birleştirilirse, 12V un + ucuna dokunduğunuzda çarpar, çünkü referans noktaları aynı olduğu için akım üzerinizden geçerek topraktan kendini tamamlar. Fakat izolasyon trafosu, optocoupler araya koyarsanız, 12V un her iki ucuna dokunduğunuz zaman elektrik çarpılması gerçekleşir. Eğer kafanızda soru işareti varsa proteusda basit bir simülasyon epey işinize yarayacaktır. Güvenlik, gürültü vs gibi nedenlerden dolayı, referans noktaları birbirinden kesinlikle ayrılmalıdır.
"Ne kadar çok bilgi o kadar düşük ego, ne kadar az bilgi o kadar yüksek ego" Albert Einstein

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #21
Yusuf hocam. Dediginiz yerlere baktim bi sorun yok. Mosfetin gate ucuna 4.9 V geliyor. Pwm sinyaliyle oynadikca opto cikisinda mega ohm civarinda bi degisme olmuyor. 10k ile 4 k arasi degisme oluyor.

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #22
Yusuf hocam. Dediginiz yerlere baktim bi sorun yok. Mosfetin gate ucuna 4.9 V geliyor. Pwm sinyaliyle oynadikca opto cikisinda mega ohm civarinda bi degisme olmuyor. 10k ile 4 k arasi degisme oluyor.

devrenin alt lehimli yüzeyi ile üst malzeme görüntüsünü içeren iki resim yükleyebilir misin, net görüntü olsun mümkün mertebe. daha kolay nokta atışı yaparız. Eğer yükleyemiyorsan aşağıda ok işaretli yerdeki voltajları bilmek istiyorum. pwm sinyalinin ne kadar olduğu önemli değil, herhangi bir durumda o iki noktada ayrı ayrı  kaç volt var. ve sana söylediğim işlemi yaptın değil mi, s1 anahtarı şemadaki konumda ve enerji potans üzerinden değil de direkt gidiyor değil mi?

ayrıca bu devrenin beslemesini ne ile yapıyorsun?



not: ayrıca magazin olsun rating artsın diye dövüştüğümüz Seron'la kapışmamıza yukarıdaki mesajıma eklediğim resimlerle devam ediyorum. Sen bize aldırma Mehmet, ambülansı ara gelsin :)
Mühendislik Diplomayla olmaz. İnsanı adam eden, bilgi değil görgüdür.

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #23
@Yusuf usta , resimde gösterdiğin iki referans noktaları arasına konulan kapasitör genelde 1nF değerinde en az 250V luk kapasitördür ve EMI iyileştirmesi için kullanılır. DC sinyali geçirmezken, yüksek frekanslı parazitler için kısa devre gibi davranır. Fakat, iki referans noktasının sizin değiminizle iki şasenin direk birleştirilmesinden çok farklıdır. X ve Y kapasitörleri olarak geçmektedir.
"Ne kadar çok bilgi o kadar düşük ego, ne kadar az bilgi o kadar yüksek ego" Albert Einstein

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #24
@Yusuf usta , resimde gösterdiğin iki referans noktaları arasına konulan kapasitör genelde 1nF değerinde en az 250V luk kapasitördür ve EMI iyileştirmesi için kullanılır. DC sinyali geçirmezken, yüksek frekanslı parazitler için kısa devre gibi davranır. Fakat, iki referans noktasının sizin değiminizle iki şasenin direk birleştirilmesinden çok farklıdır. X ve Y kapasitörleri olarak geçmektedir.

peki sizi çarpacak kadar elektrik olan bir yere 1nf koymakla çarpmamasını garantileyebiliyor musunuz? yani açıkça: buraya dokunursam ben çarpılırım, dur bir nanoF kondansatörle seri olarak dokunayım o zaman kesin çarpmaz diyebiliyor musunuz?

ayrıca ben size fiş takılıyken kaç kez eksi voltaja dokunup çarpıldınız diye sorsam bir deneyiminiz var mı? Ben iki gündür masamda monitör power ve vga devresi içeren sac kılıfı fişe takılı tutuyorum. blok kondansatörün eksiye gelen gideni dokunduruyorum, hani sadece beni mi çarpmıyor bu zımbırtı diye...
Mühendislik Diplomayla olmaz. İnsanı adam eden, bilgi değil görgüdür.

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #25
peki sizi çarpacak kadar elektrik olan bir yere 1nf koymakla çarpmamasını garantileyebiliyor musunuz? yani açıkça: buraya dokunursam ben çarpılırım, dur bir nanoF kondansatörle seri olarak dokunayım o zaman kesin çarpmaz diyebiliyor musunuz?

Çarpmamayı garantilemenin tek yolu dediğim gibi izolasyon trafosu veya optocoupler gibi ihtiyaca göre kullanılan, akımın insan vücudu üzerinden geçip döngüyü tamamlamasını engelleyen komponentler koymaktır. Senin gösterdiğin laptop adaptörleri genelde flyback topolojisini kullanır. Flyback zaten izolasyon içeren bir topolojidir yani şebeke ile çıkış birbirinden izolelidir. Bildiğim kadarı ile de bu gösterdiğin kapasitör de, flyback çıkışının - ucu ile şebekenin referans noktası arasına konulmuş. Çarpılmayı asıl engelleyen kullanılan topolojinin izoleli olmasıdır. Bu kapasitör ise ek güvenlik ve EMI standartlarını yakalamak için kullanılır. Yani tek başına kapasitör yeterli değildir.

"Ne kadar çok bilgi o kadar düşük ego, ne kadar az bilgi o kadar yüksek ego" Albert Einstein

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #26
Çarpmamayı garantilemenin tek yolu dediğim gibi izolasyon trafosu veya optocoupler gibi ihtiyaca göre kullanılan, akımın insan vücudu üzerinden geçip döngüyü tamamlamasını engelleyen komponentler koymaktır. Senin gösterdiğin laptop adaptörleri genelde flyback topolojisini kullanır. Flyback zaten izolasyon içeren bir topolojidir yani şebeke ile çıkış birbirinden izolelidir. Bildiğim kadarı ile de bu gösterdiğin kapasitör de, flyback çıkışının - ucu ile şebekenin referans noktası arasına konulmuş. Çarpılmayı asıl engelleyen kullanılan topolojinin izoleli olmasıdır. Bu kapasitör ise ek güvenlik ve EMI standartlarını yakalamak için kullanılır. Yani tek başına kapasitör yeterli değildir.

hocam teknik açıdan iki şase arasında irtibat kurulursa karşı tarafın izoleli olmasının mantığı kalmaz bilgisini savunan @asma bakalım bu izolasyon açıklamanızı beğenecek mi diye bir im koyalım. çünkü flayback hiçbir zaman optokuplör kadar izole yapmaz. trafodan manyetik sıçramalar bobin teması bilmem ne kadar risk varken optokuplörde bu riskler sıfır...

yine de sizin açıklamanıza göre çarpacak kadar etkili voltaj varsa o noktada, bu voltaj 1nF üzerinden de geçse çarpacağına göre? karşıda nereye bağlı olduğunun önemi yok o zaman. izolasyonun da önemi yok. her türlü çarpması gerekmez mi? Artı, pratikte de çarpmıyor, teknik olarak mutlaka çarpar dersiniz başka açıklama yaparsınız o kısmını bilemem...

yani en fazla dersiniz ki,
ustam akıllı dur, çarpılmıyorum diye şansını zorlama, teknik olarak risklidir...
Mühendislik Diplomayla olmaz. İnsanı adam eden, bilgi değil görgüdür.

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #27
hocam teknik açıdan iki şase arasında irtibat kurulursa karşı tarafın izoleli olmasının mantığı kalmaz bilgisini savunan @asma bakalım bu izolasyon açıklamanızı beğenecek mi diye bir im koyalım. çünkü flayback hiçbir zaman optokuplör kadar izole yapmaz. trafodan manyetik sıçramalar bobin teması bilmem ne kadar risk varken optokuplörde bu riskler sıfır...

yine de sizin açıklamanıza göre çarpacak kadar etkili voltaj varsa o noktada, bu voltaj 1nF üzerinden de geçse çarpacağına göre? karşıda nereye bağlı olduğunun önemi yok o zaman. izolasyonun da önemi yok. her türlü çarpması gerekmez mi? Artı, pratikte de çarpmıyor, teknik olarak mutlaka çarpar dersiniz başka açıklama yaparsınız o kısmını bilemem...

yani en fazla dersiniz ki,
ustam akıllı dur, çarpılmıyorum diye şansını zorlama, teknik olarak risklidir...


Valla abi, ben emin olmadığım konularda %100 benim dediğim doğrudur demem öle bişi zaten kastetmem. Bende bu X ve Y kapasitörleri konusunda yeniyim. Özellikle kitaplar bu kapasitörlerin değerleri, yerleşimi konusunda farklılıklar gösterirken benim kesin bişi sölemem güç. Ben kendi fikrimi söyledim okuduklarımdan hatırladığım kadarı ile. @asma ustamız deneyimli birisidir, onun dedikleri de doğru olabilir, tartışarak zaten doğruyu bulmamız uzun sürmeyecektir. Trafo veya optocoupler ile izolasyon sağlanabilir fakat referans noktaları kesinlikle direk birleştirilmemelidir. Trafo vs ile izole edilen iki taraf arasına dediğim kapasitörler konulmaktadır. Her iki tarafta DC sinyal varsa, bu izolasyonu bozmayacaktır. Kimi kaynaklarda, flyback çıkışının - ucu ile bu RTN diye de geçer, şebekeden gelen DC baranın + ucu arasına kapasitör koyulurken, kimisinde ise, bu - yada RTN ucu ile DC baranın - ucu arasına kapasitör koyulmaktadır. Yani kaynaklarda da belli bir standart yoktur. Fakat sen yine de her - uca dokunma :) Multimetre varsa, - uç ile toprak arasının voltajını ölç, dokunmaktan daha iyidir :)

Abi ayrica ilk basta paylastigin motor kontrol devresinde mosfet in drain ucu fazla birlestirilmistir, mosfet her iletimde oldugunda faz ve sase kisa devre ediliyor o yüzden sase uca dokunmak cok tehlikelidir. Saseler de birlestirildigi icin de, 12V uctaki - ye dokunmakta bi okadar tehlikelidir, sadece 12V a dokunsan dahi 12V un sagladigi akim uzerinden gecmis olacaktir.
"Ne kadar çok bilgi o kadar düşük ego, ne kadar az bilgi o kadar yüksek ego" Albert Einstein

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #28

...............
Abi ayrica ilk basta paylastigin motor kontrol devresinde mosfet in drain ucu fazla birlestirilmistir, mosfet her iletimde oldugunda faz ve sase kisa devre ediliyor o yüzden sase uca dokunmak cok tehlikelidir. Saseler de birlestirildigi icin de, 12V uctaki - ye dokunmakta bi okadar tehlikelidir, sadece 12V a dokunsan dahi 12V un sagladigi akim uzerinden gecmis olacaktir.

ilk devre zaten 220 gibi insanı etkileyecek cins bir voltaja göre tasarlanmamış. orada da belirttiğim gibi farklı bir dizayn gerekiyor. örneğin faz direkt verilerek nötr uç devredeki çıkış elemanı üzerinden nötr şase ortak bağlantıyla kullanılıp, faz ölçülerek bilinçli şekilde prize takılabilir. zaten yazılım söz konusu olunca o devreyi yapmayacağı için arkadaş düzenleme kısmına girmedik hiç.
Mühendislik Diplomayla olmaz. İnsanı adam eden, bilgi değil görgüdür.

Ynt: Ac motor hiz kontrolu

Yanıt #29
ilk devre zaten 220 gibi insanı etkileyecek cins bir voltaja göre tasarlanmamış. orada da belirttiğim gibi farklı bir dizayn gerekiyor. örneğin faz direkt verilerek nötr uç devredeki çıkış elemanı üzerinden nötr şase ortak bağlantıyla kullanılıp, faz ölçülerek bilinçli şekilde prize takılabilir. zaten yazılım söz konusu olunca o devreyi yapmayacağı için arkadaş düzenleme kısmına girmedik hiç.

Yanlis dedim ilk devre degilde ikinci paylastigin optocoupler ile yapilan devreyi kastetmistim. O devrede hic bisi yapilmasa bile 12V un - ucu ile sebekedeki sase tarafi mutlaka ayrilmalidir.
"Ne kadar çok bilgi o kadar düşük ego, ne kadar az bilgi o kadar yüksek ego" Albert Einstein