Ana içeriğe git
elektronikprojeler
Konu: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı (40364 Kez okunmuş)

Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Aslında konu Flatron Arkadaşımıza (Abimiz imiş Düzeltilir ) ait artık konunun forum boyutuna gelmesini düşündüm ilk olarak tanışma faslı
Ben Mesut Düz lise mevzunuyum yaşım 27 imiş (şimdi hesapladım) elektronik küçüklükten beri hobimdi şimdi pic,Smps,Anflikator, kısaca elektronik hakkında ne olursa ogrenip uyguluyorum asıl meslegim Bilgisayar donanımı üzerine şu an bir firmada teknik tedaylarla ilgileniyorum :) bunun yanında belki bir gün yardımcı olabilirim diye söylüyorum web tasarım (Flash , Asp, haliyle Html bunlarda Uzmanım Php,Java konusunda orta seviye diyebilirim)Dediginiz gibi World Exel Özellikle Exel de yapamayacagım sey yoktur (Askerliğin getirisi :) ) Programlama ileri olmasada Visual ve c++ dillerinde iyi sayılırım özellikle visual :) heralde basit oldugu için. ama zamanım çoğunu elektronikle geçiriyorum zaten bilgisayar işinede içini merak edip açtığım gün bulaştım

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #1
Hoş geldin Mesut kardeş.

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #2
Merhaba
Bende geldim.Herkeze kolay gelsin


Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #3
Merhaba,
Hoş geldiniz umarım yararlı olur hepimiz için.

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #4
Merhaba
Öncelikle şunu belirtmek istiyorum:
Burada benim ve Mesut bey gibi bazı arkadaşlarımızın ilgilendiği bu konu profesyonellerce aslında elektroniğin çok basit bir konusu olarak görülebilir.Ancak ben öğrendiğim herşeyi temelinden öğrenmeye çalışan biri olduğumdan sindire sindire öğrenmenin en güzel öğrenme şekli olduğunu bildiğimden bu şekilde bir yol izlemekle araştırılan konu ile direkt ilgisi olmayan konularıda öğrendiğimden vede elektroniği çok sevdiğimden bu şekilde bir yol izliyorum.

Konumuza gelince:
Excelde Ferrit trafo ların hesaplanmasında kullanılabilecek bir hesaplayıcı hazırladım.Linki
http://rapidshare.com/files/181475331/ferrit_nueve_hesab__305_.xls.html
Ferritden alınabilecek gücü ve sipir sayısını hesaplıyor.
Ancak https://320volt.com/ferit-nuveler-hakkinda linkindeki yazıdaki örnekteki nüveden alınabilecek güç (Pout) ile ilgili değer benim bu exceldeki hesaplama programında  biraz daha yüksek çıkıyor. Değerleri birkaç kere kontrol ettim Kt katsayısındada bir hata göremedim.Sarılması gereken tur sayısı ise aynı yazıdaki değer gibi çıkıyor.

Aslında ferrit nüvelerin hesaplamaları çok karmaşık sayılmaz.Ancak dikkat edilmesi gereken birkaç nokta var.
Sanırım birkaç gün içinde diğer arkadaşlarımızın da yardımı ile ferrit nüveler hakkında güzel bir yazı çıkacak gibi görülüyor umarım yanılmam.
Arkadaşlardan ricam Rapidshare linkini verdiğim programı denemeleri ,eklemeler yada hatalar görürlerse bildirmeleri ki işe yarar bir program olsun.
Bende E.T.E beyin exceldeki programını anlamaya çalışıyorum .
Selamlar
*Lütfen RS deki excel dosyasını virüs taraması yaparak kullanın .
Flatron




Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #6
Sanırım baya bi geç kaldım kusura bakmayın Yazı yazılırsa mailime gelmesini istedim herhangi bir sey gelmeyince bi bakalım dedim havada kalmış gibi oldu tekrar özür dilerim öncelikle exel calışman güzel sanırım farklı hesaplama yöntemleri izliyoruz şu an işyerinde değilim işyerine gittigimde benim exel çalışmamıda gönderirim. şimdilik programcigin teoride verdigi degerle uygulamadı degerler tutuyor gorunuyor malum elde çok fazla teknik cihaz yok. her zamanki gibi gauss bilinmeyen trafolar sorun yaratıyor bununla ilgili halen arama yapmaktayım ama google amca bu konuda beni yanlız bıraktı yani türkçe kaynak yok okullarda dahi ögretilen kitaplara bakıyorum sıfırdan trafo yapmayı ögretiyolar ancak gauss bulma yok aslında ikinci bir sorun daha var henüz bulamadık ama diyelimki gauss olayını çözdük bu seferde nüvenin kac hz tetiklene bilecegini bilmiyoruz. ve bir rica flatron arkadasım şu trafo topolojisini resimli örnek devrelerle açıklarsan benimde artık kafam takılmayacak :)

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #7
bu arada dikkatimi aski yazılardan emrahmrcn arkadasın yazısı dikkatimi cekti 1500g bahsediyor dedigi gibi S.M.P.S nin tasarımına görede gauss degişiyor hep 3000 dememizin sebebi Flyback çalışmakmış ama normal şartlar altında gauss degerini 1500 üzerinde tutmamız gerekiyor
Alıntı
#
emrahmrcn Diyor ki:
2/01/2009 11:48 pm

Arkadaşlar, TR şartlarında 1500G yukarı çalıştırabileceğiniz iyi bir nüve genelde bulamazsınız bulsanızda o datasheet ile gelir zaten.Genelde tasarımlarınızda 1500G(Flyback) , 2000-2500G(push-pull) seçmeniz yeterli ve verimli olur.

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #8
Mesut Kardeş
Kafanızın oldukça karışık olduğu zaten cümlelerinizden de anlaşılıyor,çünkü malesef formüllerde ,yöntemlerde karışmış gözüküyor. Gaussu bilinmeyen trafoların değerlerinin hesaplanmasının nasıl yapıldığını bir süre  sonra yazacağım yazıda açıklayacağım.
SMPS topolojileri ve temel devreleri http://www.smps.us/topologies.html burada izah ediliyor
Kolay gelsin

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #9
Merhaba
Sonunda yazıyı tamamladım muhtemelen bugün (17 Ocak 2009 Cumartesi gecesi ) blogda yayınlanır

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #10
Sağol kareşim yararlı bir çalışma olmuş teşekkürler.

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #11
Teşekkür ederim Mustafa Bey .Sağolun

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #12
Merhaba...

İsmim Eyüp.  Elektrik-Elektronik Mühendisiyim. Yaşım 40. Elektronik hem benim işim, hem de severek hobi olarak uğraştığım bir alan. Okul biteli uzun zaman olduğu için, işin teorik kısımlarını biraz unutmuşum. Bir de işim icabı sadece tek bir yöne odaklanınca elektronikteki çok konudan uzak kalmışım. Geçenlerde okul defterlerime göz atayım dediğimde, çok şaşırdım ve \"bunları ne zaman öğrenmişim\" demekten kendimi alamadım.

Herkes gibi ben de projelerimde çoğu zaman güçlü bir SMPS \'ya ihtiyaç duyuyorum. PC ATX PS \'lar sabit voltaj da işe yarıyor gibi görünseler de aslında kullanışlı değiller. Bu durumda bize düşen de sıfırdan bir SMPS dizayn etmek. Bu konu aslında bazı konuları aşabilirsek hiç de zor değil. çok kolay bile denebilir.

Ben de herkes gibi Ferrit Trafo hesabına gelince yıllardır ZINK diye çakılıp kalıyordum. Yukarıda da bahsedilen sorunların hepsini ben de yaşadım ve hala da yaşıyorum. Sonuç olarak tek çare kalıyordu. Ya oturup tekrardan adam gibi çalışmak ve öğrenmek ya da hazır birşeyler bulup kullanmak. Hazır olanlar bir yere kadar faydalı oluyor. Mesela hazır devrede adam bir trafo tipi söylüyor ve sarım sayılarını veriyor. Örneğin; EER35 AWG#23 ile gibi...

şimdi işin yoksa bu trafoyu bul. Nereden satın alacaksın bu ayrı bir sorun. Hadi bulduk diyelim sarım için gerekli teli nereden bulacaksın. Ya elimizde aynı telden yoksa ne yapacağız gibi sorular sorular sorular. En önemli soru da malum Bsat(GAUSS) değeri. Herkes burada özellikle takılıyor. çünkü işin can damarı burası.

NOT: Ferrit trafoları internet üzerinden alabileceğim bir yer biliyorsanız yazarsanız memnun olurum.


Sonuç olarak ben de oturup çalışmaya karar verdim. Bu yaştan sonra öğrenci olduk. Sİtedeki dökümanları inceledim. çok faydaları oldu. Tüm arkadaşlara teşekkürlerimi sunuyorum. Fakat yeterli olmadılar. Ben de kitapları araştırmaya başladım. Olay göründüğü gibi değilmiş. Tek bir hesaplama yöntemi yokmuş. Dİkkat edilmesi gereken çok şey varmış. Her devre modelinin hesaplanma yöntemi ayrı ayrı imiş. gibi gibi gibi...

Ben burada Flatron arkadaşımıza bir soru sormak istiyorum.



Grafikteki 0.5 değeri neden kullanılmış. Bu formülün orjinal hali değil. Neden orjinali kullanmadınız? Orjinal hali şu şekilde idi :

E = 4BNAcNf x 10-8  [Kare dalga tetikleme için]

Sizin formülde N sayısını hesaplarken 4 yerine 2 gelmiş oluyor. Bu durumda da sarım sayısı 2 katı çıkıyor. Güç hesaplamanız doğru çalışıyor. çok yüksek olmayan güçler için kullanılabiliyor. Zaten güç hesaplaması da yukarıda yazdığım temel formülden türetilmiş. Aralarında fark yok. Arzu eden olursa türetme işlemi de yaparım.

Benim elimde ETD29 Ferit nüve mevcut.

Maksimum çekilebilek güç Tablosu :



Denemeleri buna göre yaptım. Hesaplamayı sizin sarıma göre yapınca aynı gücü çekemezsiniz. Grafikteki değerler uygulamamla ayınıdır. Sizin hesaba göre 25.35 çıkıyor. Kendi hesabıma göre sardım ve 12 Tur kullandım. Sonuçta da tüm gücü çekebildim. Trafo da ısınma olmuyor ama sadece teli düzgün seçemezseniz tellerden dolayı bir miktar Pcu fazla  oluyor.

Tüm çalışmam boyunca elde ettiğim formülleri Flatron arkadaşımızın verdiği formüle göre yapınca, hep benim hesaplarım farklı çıktığından, uzun bir zamandır aynı yerde dolanıp durdum. Acaba Flatrın arkadaşımız özel bir duruma işaret ederek mi bu formülü kullanıyor.

Eğer kullandığı B değeri B (sat) ise bu durumda sarım hesabında sonuç doğru çıkıyor. Bu durumda da güç hesabında hata çıkıyor. Örnek verirsek;



Bu durumda ETD29 \'un gücü Po = 269.8 olarak çıkar ki; bu da çekebileceğimz gücün 2 katıdır.

Burada sanırım herkesin hep takıldığı noktaya yine gelmiş oluyoruz.

Her kitapta aynı formüller yazarın mantığına göre yazıldığı için, kimisi Bmax ile Saturation Flux Density \'i işaret ederken, kimisi Maksimum Operating Flux Density \'i işaret ediyor. Bu nedenle de çok kitap okudukça kafalar iyice karışıyor. Uzun zamandır araştırma yapıyorum ve sonunda bu karmaşayı fark ettim. Formülleri temelden yerine koyunca ortada sorun kalmadığını gördüm. Ama hala tam ve mükemmel olarak taşları yerine oturtamadım. Dediğim gibi olay çok geniş.

Amacım; birlikte en doğruyu bulmak. Kimseyi eleştirmek değil. Sorlarınız olursa bildiğim ölçüde yardımcı olmaya çalışırım.

Selamlar...
Eyüp/Gaziantep

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #13
Eyüp Bey
Sorularınızın bir kısmını cevaplamaya çalışayım:

Exceldeki o hesaplama programı Emrah Mercan isimli bir arkadaşın yazısındaki formüllerdir.O formülde ben Pout değerini çekerek excele formülü yazdım yani o formülün doğru olduğunu varsayarak yazdım .(Birkaç yıldır internette forum ve bloglarda dolaşan bir yazı olduğu için ve hiç kimsede bu \"Formüllerde hata var\" demediğini için kullandım.O formülün orjinal kaynağınıda bulamadığım için 0,5 değerinin nereden geldiğini bilmiyorum.
Sipir sayısı ile ilgili formül (En azından trafoların primer ve sekonder voltajlarının hesaplanmasında
kullanılan formül) blogda yazdığım yazıda anlatılıyor .Belki yazımı okumuş fakat o formülü görmemiş olabilirsiniz o formüller manyetik akı eğrisinin altındaki küçük resim.
O formülün nasıl çıkarıldığı orada zaten anlatıldığından ve orada 0,5 diye bir değer olmadığından dediğiniz doğru olabilir.

Aslında ETD29 ferrit Nüvenin katolog değerlerinden Wa ve Wc değerlerinide biliyorsanız B max
değerini bulabilirsiniz tablodada zaten frekanslara göre çekilebilecek güçleri de bulunuyor .

Ferrit Nüve siparişi için sanıyorum admin yada arkadaşlar yardımcı olabilirler .Eğer büyük toptancılardan tam aradığınız özellikte olan nüveyi yinede bulamazsanız http://www.epcos.com/web/generator/Web/Sections/ProductCatalog/Ferrites/Page,locale=en.html
burayı deneyin

Selamlar

Flatron


Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #14
Eyüp Bey
şu adreste http://www.bcae1.com/trnsfrmr.htm ferrit nüve için bir calculator var.Benim exelde hazırladığım hesaplama programı  ile ayn şeyi daha doğrusu sipir sayısını hesaplıyor.Push Pull topolojiye göre hesaplıyor ve kesit değerini girmeniz gerekiyor(yani Wa x Ac )
Ve dediğiniz doğru 2 misli hesaplıyor.
Teşekkür ederim uyarınız için
Demekki o kadar zamandır internette dolaşan yazı da hata varmış.




Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #15
Merhaba...

Verdiğiniz bilgiler için çok teşekkür ederim. Sizin yayınlanan yazınızı defalarca çok dikkatli olarak okudum. çıktısını alıp nerede hata yapıyorum diye defalarca araştırdım. Hep 0.5 değerinde takılıp kalıyordum. Siz de o yazıyı hazırlarken çok araştırma yapmışsınız belli oluyor. Bu nedenle önceleri yazmak istemedim. Hep benim bir hatam var diye düşündüm. Kendi hatamı uzun zaman aradım ve hep araştırmalarım sonucunda benim bulduğum sonucun doğru olduğu ortaya çıkıyordu.

Bu nedenle sizin görüşünüzü almak ve neden 0.5 var diye sormak meburiyetini hissettim. Belki bu şekilde kendi hatam varsa bana yardımcı olmuş olursunuz diye düşüdüm.

Siz de bunu internetten aldığınıza göre ve uzun zamandır kimse itiraz etmediğine göre doğru olarak değerlendirmiş olmalısınız. Verdiğiniz linkdeki hesaplamaları da ekliyorum. Benim hesabımla aynı sonucu veriyor. Yani primer değeri 12 Tur (11.8 Tur) çıkıyor.



Ben formülü buraya yazıyorum. Excel dosyasındaki formülü düzeltirseniz birçok arakdaşa faydalı olmuş oluruz. Yoksa trafolarından yeterli gücü çekemeyeceklerdir. Zaten benim hep karşılaştığım şikayet:

- Trafodan yeterli gücü alamıyoruz

yönünde oluyordu. Demek ki sorun buradaymış. çünkü güç yarı yarıya azalmış oluyor. 100 W \'lık trafo 50 W olarak çalışıyor. O zaman da hesaplar tutmuyor ve devre çalışmıyor. Herşey çok hassas bir hesaplamaya dayanıyor. İnanın araştırmalarımda kafayı yedim desem yalan olmak. Her kitap yazarı kendi kafasına göre semboller kullandığı için, kitaba yüzeysel bakan doğrudan formülü alınca hatalı sonuçlar ortaya çıkabiliyor.

Formülün doğrusunu şu şekildedir :

Np = (Vpx108) / (4BAcf)

Burada ;  B  --->   Manyetik Akı Yoğunluğu  (Gauss)
                Ac --->  Core Kesit Alanı  (cm2)
                f   --->   Frekans (cycle/sec)
                Vp--->   Primary Voltage (Volt)
                N --->   Sarım Sayısı (Tur)

olarak girilirse sonuç Tur sayısı olarak doğrudan hesaplanabilir.

Hesaplamalar konusunda takılan olursa yardımcı olmaya çalışırım. İsteyene yukarıdaki formülün de nereden türetildiğini gösterebilirim.

Selamlar...
Eyüp/Gaziantep

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #16
Eyüp bey
İltifatlarınız için sağolun elimden geldiği kadar elektroniği anlamaya çalışıyorum.Sizde SMPS tasarlamayı düşünüyormuşsunuz .Eğer sizce bir mahsuru yoksa ortak çalışmak isterim.Yani sadece bu forumda değil herhangi bir messenger programıyla müsait olduğumuz zamanlarda ortak çalışmak isterim.
Exceldeki hesaplama programını en kısa sürede yeniden düzeltip Rapide tekrar atacağım.(Aslında düzeltilmesi 10 saniye rapide atılmasıda 10 dakika dan fazla sürmezdi ama yazmaya karşı şifre koymuştum şifreyide hatırlayamadım)Ne yaparsınız yaşlılık zor  ;D

Selamlar
Serhat (Flatron)

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #17
Aynı unutkanlık sorunu bende de ileri derecede mevcut. Bir konuyu eskiden 1-2 defa okuyunca anlardım, şimdi ise defalarca okusam yine de tam olarak kavrayamıyorum. Neyse artık bundan daha iyisi olmaz herhalde. Bu işler gençlere düşüyor aslında ama şimdiki gençlik herşeyi hazır istiyor, kitap açıp araştırmak yok.

Soruları olanlara elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışırım. Ben de bu konulara yeni yeni hakim olmaya başladım. Fakat henüz oturtamadım. Hala çalışıyorum. Tek bu konuda değil, çok konuda aynı anda araştırma yaptığım için dikkatim dağılıyor ve ortaya bir ürün koyamıyorum. Malum herşeye tek başına yetişilmiyor. Hem araştır hem uygula hem prototip yap, inanın yetiştiremiyorum. Herşey hep teoride kalıyor desem yalan olmaz.

Selamlar...
Eyüp/Gaziantep

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #18
gaus proplemi hep var özellikle bizim piyasamızda neydigi belirsiz alsanızda sahte olan malzeme çok..
@flatron hocam Aslında ETD29 ferrit Nüvenin katolog değerlerinden Wa ve Wc değerlerinide biliyorsanız B max değerini bulabilirsiniz demişsiniz bu Wa pencere alanıda Wc nedir onu bulamadım...troid nüvelerde nasıl bir formül uygulamak lazım aynı förmül işimizi görürümü..
birde bu pc powerlwrinden çıkan ei33 gibi nüvelerin gausu  kaçtır acaba malum bunlardan bolca bulabiliyoruz..
kolay gelsin

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #19
Benim önceki sayfada verdiğim resimlere bakarsanız hesaplamaları ETD29 \'a göre yapmış olduğumu göreceksiniz. Oradaki değerler gerçek değerlerdir ve pratikte de uyguladım güç olarak aynı gücü alabiliyorum.

Troid nüve için de aynı formüller geçerlidir. Hiçbir farkı yok.

EI33 gibi gausu bilinmeyenleri bulmak aslında çok kolay. Bunu hesapla kolayca yapabilirsiniz. Yok ben öyle yapamam diyorsanız da o halde push-pull için 1000 değerini almanız emniyet açısından en iyisidir.

En önemli faktör frekanstır.

Selamlar...
Eyüp/Gaziantep

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #20
Eğer yapmak istediğiniz bir güçde projeniz varsa birlikta hesaplayabiliriz. Eğer EI33 \'ü kullanmak da istiyorsanız sizin için hesaplarını da yaparım.

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #21
hocam bende o hesaplamanın nasıl yapılabilecegini ögrenmek istiyorum..sitede veya başka yerlerde araştırdım ama bir türlü bir formül göremedim gördüysemde ne işe yaradıgını pek anlamadım..varsa kolay bir formlü paylaşırsanız memnun olurum...konu biraz karmaşık gibi ama inşallah anlayacagım..
belli bir güçte projem yok güç herdaim degişken olabilir..ei33leri paralel baglayıp gücü ayarlamayıda düşünüyorum ..tabi ei33tam güçte kullanmak lazım ki verim yüksek olsun..12vtan 300 volta inverter gibi...
kolay gelsin...


Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #23
Merhaba Abilerim aslında baska hiç kimseye gerek kalmamış noktayı koymuşsunuz. ancak bir ricada bulunabilirmiyim. ben ve baska arkadaslara yardımcı olması açısıntan bütün terimlerin anlamlarını nasıl bulunacagını güç ve sarım sayısı hesaplarını baskasının formulu ile degilde kendi förmüllerimizle tekrar toplasak mesala trafoyu sürme şekilleri ve getirisi nedir gauss olayını nasıl çözdünüz ? yani demek istedigim sıfırdan bi s.m.p.s. tasarlayacagımızı düşünün elimizde ismini sanını bilmedigimiz bir trafo oldugunu düşünün (bende bolca mevcut tür tür desen desen) bununla nasıl bir s.m.p.s tasarlayabiliriz aslında makale şeklinde hazırlanıpta blog ada sunulabilir türkiye sartlarında bulunmaz bir velinimet olur şimdiye kadarki çalışmalarımda düşe kalka gittim (bol bol mosfet yakarak) tabi her seferinde yeni bir engel karşımıza çıkıyor (mosfet kayıpları, mosfetlerin sürülmesi vb.) ama en azında şu trafo işinde noktayı koysak elimde büyük boyuttaki trafolardan kaynak makinası yapmayı düşünüyorum ancak dedigim gibi düşük voltajda çalışma tamam ama yüksek voltaja bu hesaplam yöntemleri yüzünden cesaret edemiyorum çünkü her okudugum yazıda dahada kafam karışıyor :( şimdiden teşekkürler

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #24
Mesut
Aslında sorduğun soruların cevabı fizikte (yada bir formülde) bilinmeyeni bulmak için yada ne kadar değiştirdiğini bulmak için formüldeki değerlerden biri hariç diğerleri sabit tutulur.Bu ferrit nüve örneklerinde olduğu gibi malzemenin cevabına göre grafikleri çıkarılır falan.
Aslında,bu ferrit konusunda son bişeyler yazmalı -En azından Emrah Mercanın o yazısında hata olduğunu -ayrıca seninde sorduğun o soruların cevaplarını bildiğim kadar anlatmak gerekli.Benim düşündüğüm bu yazdıklarımı Eyüp beye de yollayıp (diğer kontrol etmek isteyen arkadaşlarda olursa yayınlanmadan önce onlara da gönderebilirim)-Eyüp bey (ve olursa diğer arkadaşların düzeltme ve eklemeleri ile)  kollektif bir çalışma ile bu konuyu ana hattı ile bitirmek lazım ki daha SMPS in başındayız :D
Kolay gelsin
Bu arada herkezin Mevlüt kandilini de tebrik ederim
Flatron

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #25

elimizde ismini sanını bilmedigimiz bir trafo oldugunu düşünün (bende bolca mevcut tür tür desen desen) bununla nasıl bir s.m.p.s tasarlayabiliriz


Herkesin Mevlit Kandili Mübarek olsun...

Benim elimde yeterli miktarda trafo olmadığı için geniş içerikli bir çalışma yapmam mümkün olamıyor. Bizim buralarda ferit nüve bulmak imkansız gibi birşey.  PC Power supply \'lardan da sağlam olarak sökmeyi ben beceremedim bir türlü. Zar zor ETD29 \'u buldum ve çalışmalarımı bu yönde ilerlettim. Eğer elimde çeşit çok olsa idi bu durumda sizlere daha net veriler söyleyebilirdim.

Sizler bu trafoları nereden temin ediyorsunuz. Ben hurdalardan elde  edilmiş olsa da sağlam nüve ve karkası olanlara da razıyım. Forumda bir önceki sayfada da sordum ama sağolsun Flatron arkadaşımız yurtdışı firması linkini vermiş. Fakat ben yurt içini tercih ediyorum. Yurt dışı ile alışverişi bilmiyorum. Trafo temini konusunda her türlü yardımlarınızı beklerim.

şimdi tarfoların hesapları ile ilgili konuya tekrardan gelirsek...

- Ferit nüveli trafoların hesabı öyle ha deyince şöyle birkaç tur sarayım yeter demekle olmuyor. Malzemenin cinsine göre herşey değişiyor. Aynı tip bir trafo (örneğin:ETD29 gibi) farklı materyalden yapıldığı zaman tamamen farklı özelliklere sahip oluyor. En başta Gauss (B) değeri değişiyor. Bu Gauss değerinin değişmesi ile herşey komple değişiyor. Bu Gauss değerini belirleyen en önemli faktör de elbette ki frekans değerimizdir. Daha sonra ise sıcaklık en önemli faktördür.

Frekansı maksimum 200 kHz olan bir nüveyi siz 250 kHz \'de çalıştıramazsınız. Frekansı arttırdığınız zaman Gauss değerinde belirgin bir düşüş meydana gelir. Bunu o materyalin grafiğinden bulmak lazım. Lakin hep aynı sorun. \"Materyali bilemiyoruz ki, grafiğine bakalım\" olayı ortaya çıkıyor. Bu durumu size grafiklerle açıklamak iserdim ama dökümanlarım işyerimdeki bilgisayarda olduğu için şimdilik sadece ön bilgi olması açısından genel bir bilgi vermek istedim.

- Demekki önce maksimum frekansı ve çalışma frekansını tam ve doğru tesbit edeceğiz...

- Maksimum frekansı sizlere cinsini bilmediğiniz materyaller için 100 kHz \'den yukarı seçmemenizi tavsiye ederim.

- Frekans yükseldikçe daha fazla güç çekersiniz. Bunu formülde frekansı değiştirerek de görebilirsiniz. Ayrıca katalog bilgisinden de bunu anlayabilirsiniz. Örnek olarak ETD29 yine:



- Bir materyalin Gauss değeri hep sabit değil. Yani 10 kHz ile 50 kHz arasında B \'yi eğer aynı kabul edeseniz Transistörleri (MOSFET veya diğerleri farketmez) yakarsınız. Bunu nedeni trafoyu saturasyona sokmanızdır. Bu durumda kısa devre akımı geçer ve Transistör\' ler yanar. Sonuç olarak ya bir şekilde malzemenin ne olduğunu bulup grafiğini temin deceksiniz ya da Laboratuvar çalışması yaparak bu bilgileri kendiniz bulacaksınız. Ben şu anda Laboratuvar çalışması olayına girmek istemiyorum. çünkü birçok kişinin kafası daha da karışacaktır.

En iyisi basit birkaç püf noktalarla işi idare etmek. şimdi bunlardan bazılarını anlatmaya çalışayım.

Örneğin;

- Bir PC Power Supply \'ı parçaladınız ve içerisinden bir trafo çıkardınız. Bu illaki EI33 olacak değil. 450W \'lık olanlardan EER35 gibi trafolar da çıkabilir. Ben kırarak da olsa bir tane sökmeyi başardım. Dediğim gibi elimde sağlam malzeme olmadığı için değişik demeler yapma şansım yok.

şimi bu trafonun Gauss değerini bulmak istiyorsunuz? Daha doğru bir soru : 33 kHz \'deki Gauss değerini bulmak istiyorsunuz !.  Bu bulduğumuz Gauss değerini 33 kHz \'in üstü için kullanamayacağımızı her daim aklımızda tutarak şimdi çalışmaya başlıyoruz.

Trafonun ölçüleri bir kumpas ile ölçüm bir kenera yazıyoruz. Bize lazım olan Ac ve Wa değerleridir. Bunları kataloglardan da bulabilirisiniz.

- Ac değeri göbek kesit alanıdır. Yan kenarlar bu orta kısmın neredeyse tam olarak yarısıdır. Bizim kenarlarla işimiz yok. Göbeğin alanını hesaplayın..

- Sonra Wa \'yı bulmak için ölçümler alın. Wa ise pencere alanıdır. Burada en önemli olay sadece tek bir pencerenin alanın hesaplanmasıdır. 2 pencere var diye 2 lanı da toplarsanız olmaz. Formül için gerekli olan sadece bir pencere (boşluk) alanıdır. Eğer bu bilgiyi katalogdan bulamazsanız mecburen ölçeceksiniz. Fakat bu ölçtüğünü değeri böyle kullanamazsınız. çünkü bu boşluğa değilde karkasa sarım yapılacağı için, karkas payını düşmeniz lazım. Bunu da yaklaşık 0.72 ile çarparız buluruz. Yani

Wa = 0.725 * Ölçülen pencere alanı  

Bu 0.725 değeri bana aittir ve işe yaradığını da göreceksiniz. Her üreticinin karkas yapısına göre bu değer 0.75 \'lere kadar da çıkıyor.

şimdi aşağıdaki fomülde elimizdekileri koyarsak :

B = (Po x 108) / (WaAcf x 189.9)  

Burada;  189.9 varsayımlarla elde edilmiş bir K sabitidir. Deneyin işe yaradığını göreceksiniz.

            EER35 için:

            Wa - Pencere alanı * 0.725  (cm2)  = 1.6 cm2
            Ac - Core göbek kesit alanı  (cm2)   = 1.07 cm2
            Po - Pc Power Supply \'ın gücü (Watt)  =  450W
            B  - Gauss değerimiz
            f - çalışma frekansı (33 kHz)


B = 4194.4 Gauss değerini elde ederiz.

Peki bu değer nedir? Bu değer bizim nüvemizin Saturasyon Gauss değeridir. Biz bu değeri asla ve asla geçmemeliyiz hatta yanına bile yaklaşmamalıyız. İdeal çalışma değeri bunun yarısı kadar olmalıdır yani 2097. Siz bu değeri 2000 olarak labilirsiniz.

Bu değer yüksek gibi geldi değil mi size. Evet yüksek ama frekansın düşük olduğuna dikkatiniz çekerim.

şimdi bir de bunun sağlamasını yapalım.

Trafoyu parçaladım ve Np = 38 tur çıktı. Besleme volatı Half bridge için PC Supply \'lar için hesaplanırken 75 olarak alınır. Bunun anlatımı uzun. İlerleyen zamanlarda yeri gelirse anlatırım. Siz şimdilik 75 alın yeterli. f=33 kHz. Ac \'yi de zaten biliyoruz. Formülde yerine koyarsak.

B = ( Vp x 108) / (4NpAcf)  Meşhur eşitlik. Zaten bu 2 formül her zaman işimiz lazım.

B = 1397   yani yaklaşık 1400 değeri.

İşte bu değer bizim hesaplarımızda 33 kHz için kullanacağımız değer.

şimdi hani yarısını alacaktık ne oldu bu yarıdan da az diyebilirisiniz. Bunun sebebi ise Sıcaklığın Gauss değerine etkisidir. Maksimum güçte ısı artacaktır ve trafonunun ısıısndan dolayı Gauss değeri düşecektir. Bu sağlamak için hesaplamalrda tolerans kullanılmış. Zaten bu değer rahatlıkla kullanabileceğiniz bir değerdir. Buna emin olabilirsiniz. Burada Vp = 75 ile minimum voltaj değer seçilmiş ve ısı etkiside hesaba katılar sarım sayısı buna göre tesbit edilmiştir.

Bu değerler gerçek bir trafoadan alınmadır. şimdilik yazacaklarım bu kadar. İnşaAllah daha sonra daha derin konularda açıklamlar yapabilirim.

Selamlar..
Eyüp/Gaziantep

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #26
hayırlı kandiller..

hocam bilgiler için teşekkürler...
www.bluemavi.com burda ferit nüve var..pc powerlarından söktügünüz nüveleride kaynayan suyun içine atın 3-5-10 dakka beklesin sonra nüveyi ayırmayı deneyin..nüveyi parçalamadan ayırabilirsiniz bu şekilde...

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #27

hayırlı kandiller..

hocam bilgiler için teşekkürler...
www.bluemavi.com burda ferit nüve var..pc powerlarından söktügünüz nüveleride kaynayan suyun içine atın 3-5-10 dakka beklesin sonra nüveyi ayırmayı deneyin..nüveyi parçalamadan ayırabilirsiniz bu şekilde...


Teşekkür ederim...

Benim yukarıda yaptığım hesaplama da tek güvenilir ve kesin formül

B = ( Vp x 108) / (4NpAcf)

formülüdür. Diğer güç hesaplama için kullanılan formül bir yaklaşım metadudur. Hangi kitaptan bakarsanız bakın hepsinde birşeyler tahmin edilerek yaklaşım metodu kullanılarak formüller üretilmiştir. K sabitleri çok şeye göre değişiyor. İş biraz karışık. Bu nedenle yeri geliyor işin içinden çıkılmaz bir hal alıyor. Bu nedenle bizlerde yaklaşım metodlarından işimize yarayanı kullanacağız.

Ayrıca bir sorum var?

- Üzerinde 450W yazan veya 300W yazan bir PC güç kaynağından tam kapasite yükü uzun süre çekebilen oldu mu? Benim şu ana kadar ki düşüncem, çok geçmeden devre dışı kalacağı yönündedir. Yine de denemek lazım. Deneyen varsa yazarsa memnun olurum. Araştırmalarımıza yardımcı olur.

Ben halen araştırmalara devam ediyorum. Yukarıdaki örnekden sonra benim de kafamda bazı sorular tekrar canlandı. Elde ettiğimiz B değerini Güç formüllerinde yerine koyduğumuz zaman 150W civarı bir güç çıkıyor. Fakat bizim güç kaynaklarının üzerinde 450W yazıyor. Burada B değerinin 1400 \'ün üzerinde olmadığı kesin. Hadi 1500 olsun. Yine 450W elde edilemiyor. Demek ki ya güç kaynağı o gücü veremez ya da güç formüllerinde birşeyleri gözümüzden kaçırıyoruz.

Araştırmaya devam...

Selamlar...
Eyüp/Gaziantep

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #28
hocam pc supplylerin üzerinde yazan degerlere pek inanamıyorum elimde arızalı bi tane fps groop markalı pc supply var 300 watt ama eer35 ten boy olark 1.5 katı enide hemen hemen 1.5 olmasada daha büyük..eer35 450wat verirse bu kesin 700watt verir ama üzerinde 300watt yazıyor..
pcsupplylerde giriş voltajı 75 v olarak alınıyor demişsiniz  ben 150 diye biliyordum  trafonun bir ucu kondansatörlerin orta noktasında oldugu için kısaca neden 75 volt bahsedebilirmisiniz..şunun için sordum bizde egerki aynı tarz bir smps yapmak istersek bizimde 75 volt almamız ve ona göre sarım yapmamız gerekir diye düşünüyorum..birde her smsps çeşidinde giriş voltajı farklımı oluyor flypack farklı forward farklı hatta çift transistörlü forwart var onda giriş voltajı dahamı farklı...
kolay gelsin..

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #29
PC Power Supply \'ları denemek lazım. Elimde sağlam bir tane olsa deneyecektim ama şu anda tam olarak sağlam diyebileceğim bir tane yok. Elinde olan varsa denerse iyi olur...

75 volt olayına gelince...

Besleme için minimum değeri seçmek lazım. Bunu Güç kaynağının üzerinden öğrenebiliriz. 180-240 V gibi. Veya 200-240 gibi.

Bu önemli bir değerdir. çünkü en düşük voltajda trafonun yeterli gücü verebilmesi lazımdır. Ben yukarıda tahmini olarak en düşük değeri aldım. Siz burada elinizde etiketi olan bir güç kaynağınız varsa oradan yazan minimum değeri alınız. Mesela; 180-240V olsun. Buradan 180 Volt değeri bize lazım olan değer.

Bu 180 volt \'un Peak değeri 1.41*180 = 254.55Volt yapaıyor

Half-Bridge uygulandığı için voltajın yarısını almamız lazım. Bu da 127.28 Volt eder.

Fakat hiçbir zaman Duty-cycle oranını 1 olarak devreye veremeyiz. çünkü transistörlerin Off olma zamanları var. Emniyetli geçiş için bu değeri 0.8 ile çarpabiliriz. Zaten osilaskoba bağlayınca TL494 \'ün duty cycle oranının ancak bu kadar olduğunu görürsünüz.

Bu durumda trafoya uygulanan voltaj = 0.8 * 127 = 101 volt çıkar.

Bu değeri kullanırsak B değeri yukarıdaki örnek için B = 1882 Gauss değeri olarak çıkar. Eğer bu şekilde kabul edersek saturasyona daha da yaklaşmış oluyoruz. Fakat bu değer bile bir sorun teşkil etmez.

Güç formülünde yerine koyunca da 212 Watt gibi bir değer çıkıyor. Burada başka hilelere başvurulması lazım ki; ancak o zaman 450 W güce ulaşalım. Bunun için de birkaç pratik yöntem var. K değerlerini değiştirmeye yönelik dizayn yapmak gibi. Sanırım bence maliyeti düşürmek için bu tür hileye başvurulmuş ve PC güç kaynaklarının trafoları maksimum güçte çalıştırılmış. Bunun tek sakıncası ise aşırı ısı ve güç kaybıdır. Sanırım burada bunları göz ardı edip maliyeti düşürmüşler. Uzun süre dayanmamalarının nedeni de bu olabilir belki...

İşte bu değer trafoya uyguladığınız minimum gerçek voltaj değeridir. Bizi tıkayan esas nokta hep PC güç kaynağı trafolarına odaklanmış olmamız. Eğer sıfırdan yapsak inanın daha kolay olacak. B değerini  veya gücünü bildiğimiz bir trafo olsun yeterli. Eğer bilmiyorsak da denemelerle yaklaşık değer bulabiliriz.

Ben yukarıda elimdeki PC güç kaynağının etiketi olmadığı için bu değeri emniyet açısından 75V olarak aldım. Siz eğer etikete sahipseniz yukarıda anlattığım şekilde tam değeri bulabilirsiniz. Sizdeki PC güç kaynağının etiketinde ne yazıyor acaba?

Selamlar...
Eyüp/Gazaintep


Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #30
elimdeki psp markalı piyasadakilerden kaliteli diyebilecegim psuda AC 230v yazıyor ve çıkış olarakta dc output:300w yazıyor..bir başka arızalı bir psuda ise AC 200v-230v yazıyor 250watt yazmış ama altta bir ibare var max output 160watt yazmış burdan da aslında 250w olarak satılanların 160w felan çıkış verebildiklerini düşünüyorum..sizin dediginiz gibi bunlar ucuza mal etmek için tam güçte çalıştırılıyorlar..

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #31
Sanırım bir yerlere varmaya başladık. Ben de kullandığım PC nin PS \'na baktım. Kaliteli denecek türden. En azından 8 senedir tık demeden çalışıyor. Üzerinde yazan güçleri topladım 266 Watt çıktı. Fakat sizinkine benzer olarak maksimum yük 200Watt yazıyor. Bu da sanırım şundan kaynaklanıyor :

- Biz bilgisayarlarda güç harcarken sürekli olarak tam güç çalışmayız. 5 volt yüklenirse 12 volt a fazla yüklenilmez vey 3.3 volt o anda maksimum olmayabilir. Böylece her bir çıkışın maksimum gücü biraz fazla tutulmuş (diğerlerinin az olma ihtimali düşünülerek) ama trafonun toplam gücü Maksimum olarak sınırlandırılmıştır.

Örneğin bendekinde +5 Volt da 21 Amp yazıyor. Bu da 105W eder. +3.3 Volt için de 14 Amp \'den 46.2 W eder. toplam 151.2W ediyor. Fakat bu bölüm için bile 135W maksimum yazmışlar. Demek ki 135 W \'ı dengelemek için, birisini maksimumda kullanırken diğerini daha düşük seviyede kullanmak zorundayız.

+12 V için de 10 Amp. yazıyor. Bu da 120 W adiyor.  -12V için 9.6W , -5 içinse 1.5W yazıyor.

İşte sonuç olarak diyebiliriz ki;

Toplam maksimum güç, tek tek topladığımız güçlerden daha düşüktür.

İşte aradığımız şeye biraz daha yaklaşmış olduk. EI33 kullanılan bir PS 300 Watt yazsa bile bu güç tek tek voltajların çektiği gücün toplamını ifade ediyor. Fakat toplam güç çok daha az anlamı çıkıyor. Bu da yaklaşık %75 \'lik bir kısma karşılık geliyor.

Sonuçta benim yukarıdaki örnekte 450 W \'a karşılık 338 Watt gibi bir değer çıkıyor. Ve böylece de yapılan tüm varsayımlar hatalı çıkıyor ve hesaplamalar da bir türlü tutmuyor.

Bu nedenle öncelikle materyali tanımamız gerekecek. B(sat) değerini bulmamız gerekecek. Bunun için ben Lab. çalışması yapmaya karar verdim. Aksi halde tıkanıp kalacağız. Ama eğer elimizde ne olduğunu bildiğimiz ferro magnetic trafolar varsa o zaman formüller zaten geçerlidir. Yerine koyar istediğimizi hesaplarız.

İnşaAllah fazla uzamadan bu ölçüm işini hallederim de sizlerde de paylaşırım.

Selamlar...
Eyüp/Gaziantep

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #32
aslında biz yukardaki  formüllerde hep çalışma esnasında olaşacak olan gauss degerini buluyoruz.. aslında elimizdeki nüvenin gerçekte kaç gaussta çalışabilecektigini bilmiyoruz.. bizim yaptıgımız kendimize bir deger belirleyip 1000-1500 gauss bu degerin dışına çıkmıyoruz..bize lazım olansa aslında malzemenin çalışabilecegi en yüksek deger ki onu tam verimde kullanabilelem..tabi bunu nasıl ögrenebiliriz pda ayrı bir konu..belkide yine bu sitede olan bir nüve üzerine bir miktar bobin sarıp oluşan endüktanstan gitmek daha mı dogru olur..uksa ortalama bir degerde basitçe hesaplamak mı daha dogru olur..
eyüp bey çalışmalarınızın sonuçlarını bekliyoruz..
kolay gelsin.

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #33
Eyüp bey tam olarak nasıl bir lab. ortamından bahsediyorsunuz dogrusu bende sonuçları merak ediyorum aslında bir induktansmetre alıp sonucu görmek olabilir. ben birad daha farklı düşünüyordum yani bir pic entegre ile bir elktro mıktatıs ve bir bobin pic ile malzeme ve yapısını bildigim bir nüveye belirli bir frekansda manyetik akım uygulayıp diger bobinden aldıgım gücü bir köseye yazdıktan sonra baska malzemelerde deneyip karşılaştırma yoluyla bir sonuca varmayı düşünmüştüm ama tepe gausa yaklaşınca her seferinde mosfet yakmak mantıklı gelmedi. bu konuda önerisi olan varmı acaba. hiç bir bilgimizin olmadıgı bir nüvenin metaryeli bulmak konusunda ?

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #34
Merhaba...

Sizin bahsettiğiniz yöntemi tam olarak anlayamadım. Biraz daha açıklayıcı yazabilirseniz, fikir yürütmeye çalışabilirim.

Benim yapacağım çalışma ise, kitaplarda bulunan ve aşağıda şemasını verdiğim devre ile olacaktır. Fakat şemayı vermişler ama değerleri ve ayrıntılı prosedürü anlatmamışlar. Bugün belki yetiştiremem ama yarına birşeyler yapmayı düşünüyorum. Bir sonuca ulaşırsam buraya da eklerim.



    Burada B (Tesla) \'dır. Gauss değildir.  [1 Tesla = 104 Gauss]




Ayrıca yine bugün bir konu dikkatimi çekti. Elimdeki 300W\' lık PSU in içindeki trafo ile üzerinde 450W yazan PSU \'nun trafosu neredeyse birbirinin aynısı. Daha önce de dediğim gibi bu çin malı ürünlerde bizleri fazla güç yazarak kandırıyor olabilirler. Kısa bir süre bu güçte çalışsa da 24 saat çalışan bir bilgisayarda sorun çıkaracaktır diye düşünüyorum.

Selamlar...
Eyüp/Gazaintep

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #35
Size bu http://www.mag-inc.com/ferrites/fc601.asp yeni bulduğum sitedeki pdf dosyaları özellikle üstten 3.sıradaki \"Design Application Notes (Section 4-5)\" i okumanızı tavsiye ediyorum
Bizim uğraştığımız konuyu da bir bölümünde anlatıyor
Ne olduğu bilinmeyen nüvelerin nerede kullanılabileceği de malzemenin  değişik frekanslara verdiği cevapla  anlaşılıyormuş sanırım çünkü Frequency Responce\" diye bir bölüm var (bu pdf yada diğer pdf lerden birinde)
Kolay gelsin

Flatron

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #36
flatron usta söylemis zaten yani malzemenin frekansa verdigi cevaba göre malzeme degerini bulmak



bahsettigim yaklasık olarak boyle birsey umarım anlatabilmişimdir

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #37
Merhaba...

Nihayet az önce çalışmamın  1. kısmını tamamladım. Yukarıdaki bahsettiğim devreyi kurdum. Ama imkansızlıklar içerisinde ne kadar sağlıklı bir devre ise. Devrede güç osilatörü kullanılmış ve bunun 0-30 volt olması ideal. Bende bu osilatörden yok. Mecburen MOSFET kullarak bir güç osilatör devresi yaptım. Osilaskobumun akım probu da yok. Bu nedenle araya seri 1 Ohm direnç attım. Maalesef daha küçük değerli olanı elimde şu an yok. Herşey ideal olan şartlarda değil ama dediğim gibi imkansızlıklar içerisinde birşeyler yapmaya gayret ediyorum. Osilaskobu da daha yeni temin ettim sayılır.

Aslında ne yaptığını bilince elimizdeki malzemeler de yeterli olabiliyor. Hesaplamaları buna göre yapabilirsek sorun olmaz. Asıl amacım netice olarak birşeyler görmek olduğu için dünden beri devreyi kurmaya çalıştım.

Sonunda başardım. :D

Gauss değerini tam isabet buldum. Elimdeki ETD29 trafoyu kullandım. En sağlam ve güvenilir trafo bu olduğu için bunu denedim. PC psu \'lardan kırarak sökebildiğim sanırım EER35 olması lazım 1 adet daha trafom var. Bunu da deneyip, eğer fotoğraf imkanı da sağlayabilirsem, görüntülü olarak sizlerle paylaşmak istiyorum.

Merak edenler için hemen söyleyeyim. ETD29 için (Bluemavi \'den alınan) 4200 Gauss değeri çıkıyor. Fakat tam saturasyona girme anındaki değer 3850 Gauss. Yani 3850 Gauss değerini Bsat kabul ederek devre tasarlamak mümkün. Ben devreye 20 W \'lık bir ampul bağladım ve 4200 Gauss \'da da çalıştırdım. Fakat saturasyon bölgesinde olduğu için daha fazla akım çekerek çalıştı. İster istemez Gap(Boşluk) olduğu için, kolay kolay ani doyuma ulaşmıyor.

Frekans olarak 2.2 KHz \'i kullandım. çünkü düşük frekans da ölçüm yapıp maksimum Bsat değerini bulmak lazım. İleriki aşamalarda frekansın B ye etkisini inceleyeceğim.

Selamlar...
Eyüp/Gaziantep


Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #38
Evet EER35 olduğunu tahmin ettiğim trafoyu da sararak test devreme bağladım. Sonuç yine güzel çıktı.

Gauss değeri 3950 çıktı. 2 farklı şekilde hesaplama yapıyorum. Birbirinin sağlaması niteliğinde. Aralarında 100 Gauss kadar var yok. O kadarısı da şu an için için pek önemli değil.

Sonuç olarak EER35  Bsat = 3950 Gauss da doyuma ulaşıyor. Fakat bu değerde çalışmak çok riskli ve neredeyse imkansız. En ufak bir ısınmada veya frekans sapmasında, veya voltaj yükselmesinde kısa devre akımının geçmesi içten bile değil. İdeal çalışma değeri Bsat / 2 olarak alınması uygun olur (Bopt = 1975).

Ayrıca trafoyu hangi frekansa çalıştıracaksak o frekansda test etmek ve bulunan Bsat değerinin yarısını alıp kullanmak lazım.

Daha önce yukarılarda yaptığımız hesapta da zaten 1882 Gauss gibi bir değere ulaşmıştık. (75 Volt \'u 101 Volt\'a revize ettikten sonra). Bu da sonuç olarak pratikle teoriğin tuttuğunu gösteriyor. Fakat güç olarak yine de tam emin değilim. 450W \'ı verebiliyor mu görmek lazım. Ayrıca işin teori kısmına da biraz daha eğilmek lazım.

Selamlar...
Eyüp/Gazaintep

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #39
Eyüp Bey
Yazdıklarınızı dikkatle okudum deneylerinizin teori ile uyuşmuş olması çok iyi.Ancak benim öğrenmek istediğim bazı konular var.

Pekçok arkadaşımız gibi bende  elimdeki bir nüvedan kaç volt ve kaç watta kadar çekebileceğimin hesabının nasıl yapılacağını,referans bilgilerinin nasıl alınacağını öğrenmek istiyorum .Bunun için örneğin siz bize bir test düzeneği devresi vermelisiniz vede:
-Örneğin elimizde diyelimki şöyle bir nüve var(resmini gönderemesenizde onun web linkini verebilirsiniz) diyerek elimizdeki bu nüveyi kaç khz (yada mhz de) kaç volt giriş ve kaç volt çıkışta,kaç ampere kadar  ve hangi güç aralığında rahatlıkla kullanabileceğimizin bilgilerine nasıl ulaşabileceğimizi adım adım tarifini bekliyorum. 

Bu sorumunda zaten 4 farklı  cevabı olabilir.Bunlar :
1-Acele etmeyin bir süre sonra bunların hepsini anlatacağım diyebilirsiniz.
2-Herkez bu soruların cevabını bulabilir ancak (atıyorum)20 bin dolarlık bir sistem kurmanız gerekir dersiniz
3-Malesef bunları tam olarak bulamayız diyebilirsiniz
4-Yada dersiniz ki bu sorduklarınız \"Know-How\" a girer ticari değeri yüksektir Ben bunları biliyorum ancak bunun rakamını öderseniz size anlatırım diyebilirsiniz

Bu konudaki cevabınızı  bekliyorum
Saygılar

Flatron

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #40
Ustad devrenin çalışmasına sevindim dört gözle (flatron arkadasın dedigi gibi ticari bir kaygı yok ise) deney düzenegini ve anlatımı bekliyorum.

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #41
Merhaba...

Benim hehangi bir ticari hesabım yoktur. Ben ülkemin geleceği için bu konuların öğrenilmesine yardımcı olmak istiyorum. şu fani dünyada yararlı birşeyler yapalirsem ne mutlu bana. Bu nedenle zaten bildiklerimi ve bilemediklerimi de sizinle paylaşıyorum.

Aslında ben yukarıda herşeyi verdim ama sanırım anlaşılamamış. Detaylı bir anlatım istiyorsunuz galiba. Bunu da yapacağım ama işi resimle anlatmayınca kuru kuru olmuyor. şu anda fotoğraf makinemi tamir ediyorum. Biter bitmez resimlerle anlatacağımdan emin olabilirsiniz. Fakat yine de yukarıdaki şemada herşey var. Farklı bir devre de kullanmış değilim. Formülü de verdim zaten. Herşey deneyip yerine koymaya kalıyor. Bunu da en iyi resimlerle anlatırım.

Selamlar...
Eyüp/Gaziantep

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #42
Eyüp Bey
Son yazdığım mesajı tekrar okuduğumda sanki biraz sert yazmışım gibi geldi bana ancak asla böyle bir niyetim yoktu.Bu mesajımdan dolayı sizi istemedende olsa kırdıysam özür dilerim.
O son derece ulvi görüşlerininiz,idealleriniz için bende tebrik etmek istiyorum.Sizin gibi değerli insanlarla tanışmaktan çok ama çok mutlu oluyorum.

Ya bu Gevv (yani admin) iyiki bu blogu ve bu forumu açtı da sizin gibi insanlarla tanışabildik yoksa Gaziantep nere Ankara nere,yada Acarkaptan Antalyada,Mustafa bey (Mhoca) izmirde.

Yaw yoksa teknoloji dedikleri bu mu oluyor  ;D
Eyüp bey yazılarınızı dört gözle bekliyorum.
İnşallah 1-2 ay içerisinde hep beraber bir SMPS tasarlar ve imal ederiz
Saygıalr
Flatron
  

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #43
Allahtan ben kısa yazmısımda. istesemde sert görünme ihtimalim yok :) sanırım araya gülücük eklemek lazım yoksa normal hayatta kullandıgımız cümleler burada sert görünebiliyor :) teknoloji iste ne yapalım s.m.p.s tasarımından ziyade ben ortak bi kaynak makinası yapalım derim o noktaya gelirsek biz bu isi asmış oluruz :) hatta adınıda 320voltun cocugu koyarız :) bu arada bende istanbul aslen diyarbakırlıyım. bizim oralı birinden bu tür işlere heves sarması beklenmez (çoğu zaman şaşırıyorlar )
Adet yerini bulsun
Saygılar Mesut/İstanbul

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #44
Merhaba...

2 gündür uygun resimleri nasıl eklerim diye araştırıyordum. Sonunda aşağıdaki gibi bir simülasyon ve gerçek osilaskop görüntüsü ile durumu sizlere aktarmak istedim.

Buradaki grafiklere baktığımızda satursayona giriş anı ve satursayondaki görüntüsü görülmektedir. İşte bu verileri kullanarak bize düşen;

Bsat = (Vx108) / (4NfAc)    [Gauss]  

formülündeki değerleri tam saturasyona giriş anında ölçüp, yerine koyup Bsat değerini hesaplamaktır. Bu iş için en ideali bir osilaskop kullanmaktır. Osilaskop kullanmadan da ölçüm yapılabilir ama hangi bölgede olduğumuzu görmek için ve ne kadar daha voltajı arttırırsak tam olarak doyuma gireceğini kesin olarak belirleyebilmek için osilaskop şart. Zaten yıllardır osilaskop \'um olmadığı için bu tür çalışmaları yapamamıştım. şimdi çok şükür iyi kötü bir osilaskop\'um var ve aklıma gelen herşeyi deneme imkanına sahip oldum. İnşaAllah ileride bu işlerden para da kazanabilirsem daha gelişmiş bir laboratuvar ortamı kurmak istiyorum.

Yukarıdaki gif dosyasındaki devre tamamıyla benim gerçek görüntü aldığım devrenin aynısıdır. Tek fark simülasyonda devreye 20W gücünde bir adet lamba yük olarak bağlanmıştır. Gerçeğindeki ise yüksüz görüntüdür. Bu nedenle hysterysis eğrisinin alanı değişik olarak görünüyor.

Lazım olan en önemli şeyler,

- 1 Adet Power Osilatör (Frekansı ve voltajı ayarlanabilen AC Güç Kaynağı)
- 1 Adet Osilaskop
- 1 Adet Test edilecek Transformatör (Bu örnekte ETD29 kullanıldı ve 56 Tur sarım yapıldı)
- Diğer elektronik malzemeler devre şemasında görüldüğü gibidir.

İnşaAllah ileride komple bir proje yapabilmenin de mutluluğunu yaşarız. En zor olan trafo olayını ben aştığımıza inanıyorum. Olayı tam olarak çözemesek de işimizi görecek kadar başarı sağlamış olduk. Daha ileride çok daha karışık aşamalar var. Snubber, EMI filtre, çıkış filtreleme gibi...

Selamlar...
Eyüp/Gaziantep




Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #45
Peki eyüp bey bazıları nüve göbeği üzerine 20 tur tel sarım indüktans metre ile ölçüm yapıyorlar acaba bu olay ne kadar dogrudur ?

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #46

Peki eyüp bey bazıları nüve göbeği üzerine 20 tur tel sarım indüktans metre ile ölçüm yapıyorlar acaba bu olay ne kadar dogrudur ?



Bu yöntem ile Bsat değerini bulamazsınız ama volt başına ne kadar sarım sarmanızın gerekli olduğunu bulursunuz. Bunu ETE arkadaşaımızın programında uyguladığını görmüştüm. Benim Endüktansmetrem olmadığı için hassas ölçüm yapamadığımdan bu yöntemi zaten kullanamadım. Sizlere aşağıda bu yöntemin formülünü veriyorum:

L = ALxN2x10-9  [Henry]

Bu formülde eğer elinizdeki trafonun AL değerini biliyorsanız hemen formülü uygulayıp N sayısını formülden çekebilirsiniz. Eğer bilmiyorsanız, önce trafoya 20 Tur kadar bir sarım yapılıyor. Sarımdan sonra Endüktansmetre ile L değeri ölçülür. Formülde N ve L değerini biliyor olduğumuza göre AL değerini çekeriz. AL değerini bulduktan sonra da kuracağımız devre verilerine uygun L değerini hesaplamamız lazım. Formülü:

S = R+XL = R + j2(pi)fL

Burada devredeki Resistive etkiyi hesaba katmayıp ihmal ederek (R = 0) dersek doğrudan L değerini

L = XL / (2(pi)f

formülünden bulabiliriz. şimdi elimizde kuracağımız devrenin ihtiyacı olan L değerini yaklaşık olarak hesaplamış olduk. AL değerini 20 tur sararak yaptığımız ölçümden hesaplamış olduk. Geriye ise AL formülünden N değerini çekmeye ve değerleri yerine koyup hesaplamaya kalıyor. şöyle ki;

N = Karekök[(L / AL) * 109]

Bu şekilde yaklaşık tur sarım sayısını bilmiş oluruz.

Aslında AL değerini hesapladıktan sonra ;

L = uN2Ac/MPL   (u = Manyetik permeability değeridir.   B= uH deki u değerinden bahsediyoruz.  MPL = Manyetik yol uzunluğu)

formülünü de kullanarak çok daha basit bir şekilde hesaplama yapmak mümkündür. Buralarda matematik ağırlık kazanıyor. Teorik bilgi önem arzetmeye başlıyor.

Belki fazla teknik oldu ama inşaAllah açıklayıcı bir bilgi verebilmişimdir.

Selamlar...
Eyüp/Gaziantep

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #47
Merhaba Eyüp Bey
Açıklamalarınız için teşekkür ederim.Birkaçgün önce nüve satın alabileceğiniz bir yeri sormuştunuz
http://www.ferritnuve.com/

Ayrıca Gauss metre diye google arattırdığımda http://www.gaussmeter.co.uk/
böyle bir adres çıktı.bu adresdeki cihazlar bu iş için işe yarayabilirmi -ki yeni model ölçü aleti 699 USD (Ayrıca sol tarafdaki menüde \"Old Products\" eski ürünler bölümüde var)
Selamlar


Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #48
Bende google amcaya sordum bi devre verilmiş, yanlız anladıgım kadarı ile bir kalibrasyon olayı var ingilizce oldugu için pek anlıyamadım http://www.coolmagnetman.com/magmetr1.htm

Ynt: Ferit Trafo Genel Bilgi Paylaşımı

Yanıt #49
Merhaba...


Merhaba Eyüp Bey
Açıklamalarınız için teşekkür ederim.Birkaçgün önce nüve satın alabileceğiniz bir yeri sormuştunuz
http://www.ferritnuve.com/


Bu adresteki nüvelerin herbirisi için tek tek fiat almak mı gerekiyor acaba? Bir proje yaparken ne tip ve güçte lazım olacağı belli olmadığı için, sık sık vüve fiatı sorunca artık ciddiye almayacaklardır diye düşünüyorum. Fiatlarını da gösteren bir site olsa proje aşamasında daha faydalı olacağını sanıyorum.

Her 2 adresteki Gaussmetre \'leri inceledim. Bunlar sanırım var olan Flux Density (Gauss) ölçüyorlar. Yani sistem içerisinde o anda ne kadarlık bir Gauss değeri varsa bunu gösteriyorlar. Yani bir nevi devreden geçen akımı ölçer gibi gaussu ölçüyor. Bunun için de Hall Effect Sensor kullanıyorlar ki, var olan Gaus \'un karşılığını voltaj olarak görebilelelim. Bu yöntem ile akım ölçme işlemi de yapılıyor zaten.

Bu Gauss \'u ölçme olayına çok fazla takılmamak lazım. Bir önceki sayfada benim verdiğim sistem ile eğer elinizde AC Power Osilatör ve Osilaskop varsa 2 direnç ve 1 kondansatör ve 1 adet Pot. ile Gauss \'u ölçebiliyorsunuz. Bundan daha basiti nasıl olur zaten. Başka arayışlara gerek yok.

Fakat osilaskobu olmayanlar için sorun olabilir. Bunun için de PIC ile bir sistem yapılabilir. Fakat devrede parazit olmaması lazım. Bu şekilde de Gauss ölçümü hatta nüve \'nin frekans karakteristiği ve Güç grafikleri grafikleri de çıkartmak mümkün olur. Hatta işi daha da ileriye götürüp, sıcaklık değişim grafiğini bile çıkartmak mümkün olabilir. Yani herşeyi hesaplamak mümkündür. Tek gerekli olan temiz bir frekans ve voltaj ayarlı power osilatördür. Gerisini PIC ile software ile çözebiliriz. Ben şimdilik bu konuya girmek istemiyorum. Biz hep Gauss hesaplama ile vakit harcıyoruz. Oysa ileride daha önemli sorunlar var. Önce ortaya çalışan bir ürün koymak lazım. Sonra detayları tek tek inceleriz.

Elimizde bulunan ETD29, EI33 ve EER35 gibi trafoların gac Gauss da çalıştıklarını artık kabaca biliyoruz. Bence şimdilik bu gauss olayını bir kenera bırakıp devre modellerine geçmemiz ve en azından bir tane çalşır Power Supply yapmamız lazım.

Benim görüşüm bu yönde. Sİzlerin de görüşlerinizi bekliyorum. Bu forumda sanırım 3-4 kişiden fazla değiliz. Pek fazla bir ilgi de yok. Bu nedenle de bir an önce birşeyler yapmalıyız.

Selamlar...
Eyüp/Gaziantep