Ana içeriğe git

Konu: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP) (186 Kez okunmuş)

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
KURALLAR.
1 Konumuz soru cevap şeklinde işlenecektir.
2 Bir soru yanıtlanıp kesin doğru yanıt verilmeden başka soru sorulmayacaktır. Başka sorusu olan bir üyemiz önceki sorunun yanıtı verilinceye kadar, sorusunu hatırlaması açısından YAMYAMLARIN SOHBET BÖLGESİNDE yazabilir ve sırası geldiğinde sorusunu buradan okuyarak sorabilir.
Bir sorunun sorulmasında bile bir bilgi, bir kural gerekli olduğu için, soruyu nasıl sorması gerektiği yine sohbet bölgesinden fikir alınarak talep edilebilecektir.
3 Konu ile ilgili olarak bilgili arkadaşlar da ilgili soruya yanıt verebilirler. Ancak yanıtlar mantıksız olmayacaktır. Konu dışına taşan yanıtlar kaldırlılacaktır.
4 Konu dışı soru veya yanıtlar yazılmayacaktır.
5 İlgisiz yazıların moderatör arkadaşlarca silinmesi şiddetle gereklidir.


AMAÇ.
Günümüzde hala anlaşılmayan veya yanlış bilinen SURROUND sistemler, stereo sistemler veya çok kanallı sistemler teknik olarak anlatılacak, konu ile ilgili şüphelerin veya tezatların anlaşılabilmesi sağlanmaya çalışılacaktır.

GİRİŞ.
Genel olarak gözlemlendiğinde hala SURROUND sistemlerin anlaşılmadığı ya da yanlış anlaşıldığı görülmektedir.
Ne yazık ki konu tek bir dalda ele alınmadığı için bu karmaşa olmaktadır. Çünkü konu 3 ayrı dalda işlenmekte ve her bir dal ayrı bir uzmanlık gerektirmektedir.
Öncelikle belirtmek gerekirse çok kanallı sistemler ile SURROUND tekniği farklı şeylerdir. Konu içerisinde sırasıyla gerekli detaylar verilecektir.
1 KAYIT TEKNİĞİ
Mono, stereo ve SURROUND. (Multi-Ch)
2 PAKETLEME ve İLETİM TEKNİĞİ.
Plak, kaset, CD, DVD, PC vbg.
3 DİNLEME TEKNİĞİ.
Ses sistemleri. Ayrıca canlı konser veya akustik ortamdaki canlı dinleme.
Bu ana 3 teknik ses tekniğinde ayrı ayrı işlenilen tekniklerdir. Her bir tekniği özet şeklinde anlatmaya kakışsam bile sayfalar dolusu yazılar gereklidir. Bu sebeple konumuzu SORU CEVAP şeklinde işlemeyi uygun buluyorum.

ÖNSÖZ.
Günümüzde SURROUND sistemlere 3D (3 boyutlu) ses sistemleri denilse de esasen yanlış bir kanaattir. Temel olarak incelediğimizde şu gerçeklik ortaya çıkmaktadır.
1 MONO.
Hiçbir boyutu yoktur. Tek kanal kaydedilir ve dinlenilir. Dinleyici sesin hacmi yönü ya da boyutu ile ilgili olarak bir fikir sahibi olamaz.
2 STEREO
Tek boyutludur. SOL ve SAĞ aralığındaki tek çizgi boyutundadır. 2 kanal kaydedilir ve genellikle 2 kanal olarak dinlenilir. Dinleyici, sağ ve sol kanallar arasındaki tek boyut içerisinde hangi enstrumanın nerede bulunduğunu algılar.
Ancak insanların 3 boyutlu algılama yeteneğinden dolayı stereo çizgisi içerisinde olmayan ama farklı fazlarda kaydedilmiş sesleri de algılayabilmektedir. Bu algılama farkı ortam akustik durumuna veya sistemin kalitesine göre çok farklılık göstermektedir.
3 SURROUND
İki boyutludur. Ön sağ-sol ve arka sesler olarak tanımlanmaktadır. Arka seslerin de sağ ve sol olarak kaydedilip dinlenmesi sözkonusu olsa da boyut kavramının 3D olabilmesi için YÜKSEKLİK olarak ta boyutlandırılması şarttır.
Günümüz gelişen tekniği, gerçek anlamdaki 3 boyutlu kayıt ve dinleme tekniklerine ulaşmaya başlamıştır. DOLBY (TM) firmasının DOLBY DIGITAL PLUS tekniği 13.1 kanal kaydın iletimine destek vermektedir. Ancak bu kayıtların çok meşakkatli ve masraflı olmasından dolayı, ayrıca son kullanıcıya (Dinleyici) ulaştırılıp dinlenilebilmesi için, gerekli cihazların üretimlerinin ekonomik olmadıkları için yaygınlaşmamışlardır. Bununla beraber tekniğine uygun kaydedilmiş bazı kayıtların 3. boyut ile dinlenilmesini DOLBY PROLOGIC IIz decoderi ile mümkün kılmışlardır.
https://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=5UQTRvRE7ww
KAYNAK
http://www.dolby.com/us/en/technologies/dolby-pro-logic-iiz.html

  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #1
İlk soru benden gelsin.
Ben anlamadım. Daha doğrusu yanlış biliyorum sanırım.
Benim bildiğim kadarıyla bir stereo (2) çıkışlı ses kaynağı içerisinde surround ya da 5+1 herneyse ona uyumlu kodlar, kanallar, izler gömülü değildir. iki ise ikidir. eğer bunu çoğaltıyorsan, gerçek surround( ya da 5+1) değildir.
Şayet Wav dosyasına sahipsek, bu dosyanın içerisinde birden fazla kanal olabilir (herhalde bilmiyorum)
Ya da bir Film DVDsinin içinde her kanalın sesi ayrı ayrı kaydedilmiştir. Bu nedenle ayrı ayrı gelmektedir.
Ben bir önceki başlıktaki yazıyı, iyi bilmemekle beraber anlamadım/katılmadım.

Açıklayabilir misiniz?Nedir bu olay? yani elimde birden fazla mp3 var. bunların içinde her kanal için ayrı ayrı izler var da, eğer uygun sistem kullanılırsa onları da ayrı ayrı olarak duyabilir miyim yani? Onu anlamadım. Çünkü audacity de açınca iki kanal olarak gözüküyor her halükarda....
Usta değilim. Sadece hobistim.
Yanıtlarıma bakarak beni usta zannetmeyin.

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #2
Yanlış biliyorsun.
Burada bahsedilen teknik, İZ çokluğu değildir. Tek izli (MONO) kayıtlar haricinde tüm kayıtlar belli tekniklerle yapılmaktadır.
STEREO sistemlerde kayıt tekniği olarak adlandırılan ve tonmaister denilen kişilerin alanına giren bu teknik mikrofonların yerleşimi ve enstrumanların yerleşimi ile ilgilidir.
TEMEL MANTIK:
İki izli de olsa bir eser içerisinde kaç adet enstruman olabilir.?
Bu soruya yanıt verdikten sonra açıklama devam edecektir.

  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #3
İki izli de olsa bir eser içerisinde kaç adet enstruman olabilir.?
Bir ses kaydı;
MONO da olsa,
STEREO da olsa,
QUADRO da olsa,
5+1de olsa
SURROUN da olsa,
istediğin kadar enstruman içerebilir. Bunun konuyla ne alakası vardır?
Usta değilim. Sadece hobistim.
Yanıtlarıma bakarak beni usta zannetmeyin.

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #4
Bir ses kaydı;
MONO da olsa,
STEREO da olsa,
QUADRO da olsa,
5+1de olsa
SURROUN da olsa,
istediğin kadar enstruman içerebilir. Bunun konuyla ne alakası vardır?
Mono içerisindeki enstrumanlar nerededir. Dinlerken anlayabilirmisin.
Yani gitar ortada, bağlama sağda, davul solda diyebilirmisin  ;D

  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #5
Başlık ve başlığın açılmasına konu olan tartışma ile, yukarıdaki dediğinin ne alakası var?
-----------
-MONO da hangi enstruman nereden çalıyor bilemezsin.
-stereo başta olmak üzere çok kanallı sistemlerde de rahatça ayırdedebilirsin.
-aynı şekilde, çok kanallı bir kayıtta, aslında soldan çalan bir enstrumanı cihazlar ya da programlar vasıtasıyla başka kanala aktarabilirsin.(bana dinlettiğin sağdan sola oradan oraya geçen saz sesi de buna örnek)
bunları biliyorum zaten tamam.
------------
Abicim tamam neyse anlat. Sistem nasıl işliyor.
Usta değilim. Sadece hobistim.
Yanıtlarıma bakarak beni usta zannetmeyin.

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #6
Başlık ve başlığın açılmasına konu olan tartışma ile, yukarıdaki dediğinin ne alakası var?
-----------
-MONO da hangi enstruman nereden çalıyor bilemezsin.
-stereo başta olmak üzere çok kanallı sistemlerde de rahatça ayırdedebilirsin.
-aynı şekilde, çok kanallı bir kayıtta, aslında soldan çalan bir enstrumanı cihazlar ya da programlar vasıtasıyla başka kanala aktarabilirsin.(bana dinlettiğin sağdan sola oradan oraya geçen saz sesi de buna örnek)
bunları biliyorum zaten tamam.
SURROUND sistemlerin yanlış bilinmesi, senin anlatımlarından da anlaşılacağı üzere SURROUND ile MULTI-CH kayıtların karıştırldığı üzere bu konu açılmıştır.
Sen mono sistemde ses ayrımı yapamadığını kabul ediyorsun ama çok kanallı sistemlerde nasıl ayıracağını bilmiyorsun. Sistemin kendi kendine ayırdığını sanıyorsun.
CEVAP.
Bir orkestradaki tüm enstrumanlar solda, sağda ortada ve hatta arkada da olabilir. Orkestranın yerleşim şekli ve tonmaisterin takdirine göre bu yönler belirlenmektedir.
Stereo sistemlerde sağdan soldan gelen seslere kanaat getirmişsin ama ARKADAKİ seslerin kaydedilip stereonun içine yerleştirildiğini bilemiyorsun.
Stereo (iki kanallı) da olsa tüm bu sesler kaydedilebilir. Önemli olan bu enstrumanların yerlerini DİNLERKEN anlayabilmektir.
ÖRNEK:
Büyük bir orkestra çalıyor. Orkestrayı 60' lik açıyla dinleyici dinliyor. Bu temel baz alınarak stereo kayıt yapılıyor. Böylece orkestra içerisindeki tüm enstrumanlar kayda alınıyor. İyi de arkada oturan seyirciler alkış tutarlarsa bu sesler kayda girmiyor mu? Giriyor.
İşte stereo da olsa kayda giren bu arka sesler TERS FAZLI olarak kayda girmektedir. Çünkü mikrofonlara 180' yöndedir.

  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #7
Peki iki kanalın içine nasıl böyle çoklu yapılıyor?
ters faz-düz faz... ben o meseleyi anlamam.
----
Bende orjinal bir yabancı müzik CDsi var.
Ben bu müzik CDsini bilgisayara takıyorum.
REALTEK amcaya diyorum ki "amca, 5+1 kanallı sistem kullanıyorum haaaa ona göre."
teybi... pardon winampı çalıştırıyorum.
ses sistemimin ekranında 5.1 yazarken çalıyorum.
ama sadece ön iki hoparlör türkü çığırıyor, BASS, merkez, arka sağ-sol sessiz.
windows medya playerde de keza durum böyle.

niye?
Usta değilim. Sadece hobistim.
Yanıtlarıma bakarak beni usta zannetmeyin.

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #8
Peki iki kanalın içine nasıl böyle çoklu yapılıyor?
ters faz-düz faz... ben o meseleyi anlamam.
----
Bende orjinal bir yabancı müzik CDsi var.
Ben bu müzik CDsini bilgisayara takıyorum.
REALTEK amcaya diyorum ki "amca, 5+1 kanallı sistem kullanıyorum haaaa ona göre."
teybi... pardon winampı çalıştırıyorum.
ses sistemimin ekranında 5.1 yazarken çalıyorum.
ama sadece ön iki hoparlör türkü çığırıyor, BASS, merkez, arka sağ-sol sessiz.
windows medya playerde de keza durum böyle.

niye?
Konu ile ilgili değildir.
SİLİNEBİLİR.


  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #9
Konu ile ilgili değildir.
SİLİNEBİLİR.
Boşa konuştuğumu iyi biliyorum ama yine de söyleyeyim.
Ne biliyorsan başlı açıp anlat. her teferruatına kadar açıkla. (konu zenginiği, anlaşılabilirlik, doğruluk)
bilimsel temele oturtmak için, güvenilir kaynaklardan pdfler ekle. ( kaynak gösterme, şeffaflık, tarafsızlık)
kendin ses dosyaları ekle. video çek. (deney ve gözlem, ampirizm, bilimin olmazsa olmazı)

yukarıda saydığım şeyler bilimin temel unsurlarıdır.
tartışmayla soru cevapla kimse birşey öğrenemez.
@asma dahi isyan etti, neden?

BU DA SİLİNEBİLİR.
Usta değilim. Sadece hobistim.
Yanıtlarıma bakarak beni usta zannetmeyin.

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #10
Boşa konuştuğumu iyi biliyorum ama yine de söyleyeyim.
Ne biliyorsan başlı açıp anlat. her teferruatına kadar açıkla. (konu zenginiği, anlaşılabilirlik, doğruluk)
bilimsel temele oturtmak için, güvenilir kaynaklardan pdfler ekle. ( kaynak gösterme, şeffaflık, tarafsızlık)
kendin ses dosyaları ekle. video çek. (deney ve gözlem, ampirizm, bilimin olmazsa olmazı)

yukarıda saydığım şeyler bilimin temel unsurlarıdır.
tartışmayla soru cevapla kimse birşey öğrenemez.
@asma dahi isyan etti, neden?

BU DA SİLİNEBİLİR.
Ben burada stereo içerisindeki arka seslerin dinlenilebileceğini bile sana anlatamadım ki işin tekniğini anlatabileyim.  :)
Üstelik defalarca belirttiğim üzere.

Alıntı
Bu ana 3 teknik ses tekniğinde ayrı ayrı işlenilen tekniklerdir. Her bir tekniği özet şeklinde anlatmaya kakışsam bile sayfalar dolusu yazılar gereklidir. Bu sebeple konumuzu SORU CEVAP şeklinde işlemeyi uygun buluyorum.
Burada tek yapılması gereken şey bazı arkadaşların tecrübelerine müracaat etmektir.
1 @memleket
Stereo bir ampli yaptı. Bana dedi ki bunu 4 kanallı yapıp arka sesleri de alabilirmiyiz ?
Ben de elbette dedim.
İki adet direnç ilavesi ile miss gibi surround yaptı dinledi ve sizlere söyledi.
Üstelik çin işi üretimlerin ruhuna fatiha okuyarak ta durumu belirtmişti sanırım.
2 @ozgurece
Kendisinin ısrarlarına istinaden ben ona bir stereo ampli yapmıştım.
Bir ara surround olayını merak edince telefon ile bazı izahlar yapmış ve arka sesleri duymasını sağlamıştım.

Asma isyan etmedi. Bilimsel olarak inandığı şeyi savundu. Ben de o savunduğu şeylerin doğru olmadığını savundum.
@asma  bilgisiz birisi değildir. Söylediklerimi anlayabilecek, gerekirse test edebilecek birisidir. Bu testlerinde benim söylediklerime ters bir unsur bulursa elbetteki gelip beni dövebilir.

  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #11
1 @memleket
Stereo bir ampli yaptı. Bana dedi ki bunu 4 kanallı yapıp arka sesleri de alabilirmiyiz ?
Ben de elbette dedim.
İki adet direnç ilavesi ile miss gibi surround yaptı dinledi ve sizlere söyledi.

:)
peki.
buyur abi sen ilgilenen arkadaşlarla devam et.
Usta değilim. Sadece hobistim.
Yanıtlarıma bakarak beni usta zannetmeyin.


  • brooqs
  • [*][*]
Ynt: SURROUND SİSTEMLER ve dedikodular. (SORU CEYAP)
Yanıt #13
Ustam yukarıda yazdığına göre Dolby Pro Logic II stereo olan sesi 5.1 surround a çeviriyormuş. Bu çevirme için stereo sesin içindeki gizli olan kısımları alıp 5 adet kanala bölüyormuş ve bunları aynı anda dinletebiliyormuş.

Benim anladığım bu.