Ana içeriğe git

Konu: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA) (9642 Kez okunmuş)

Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #60

Siz beni yanlis anladiniz amacim kestitp atmak degil
Delikli.karta devre yapmak pcb karta devre yapmaktan daha cok dikkat istiyo demek istedigim buydu ben kusursuz devre yaptigimi idda etmiyorum.elbette gozden kacanlar o lmustur yoksa niye yansin aslinda kendime ozelestiri yapmistim orda :(


Yanlış anlaşılma yok hocam. Yaptığımız devrelerde çoğu zaman sorun çıkar. Ben sorunun üstüne gidip arızayı gidermeyi kastetmiştim. Kusursuz bir çalışmayı bende yapamadım şu ana kadar zaten. Kusursuz bir işi mr yamyam gibi tecrübeli büyüklerimiz yapabilir yapsa yapsa. Ayrıca entegreli ampli dediğimiz tak-çalıştır tasarımlar olduğundan, orijinal üretici şemasının uygulanmasıyla çalışabilir.

STK465 in değilde başka bir entgreli ampl. ün pre devrelerine regüle edilmiş gerilim verme işi benimde aklımdan geçmişti bir ara. Asıl merak ettiğim, çıkış katının besleme değerlerine eşit olması şart mı?

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #61


Yanlış anlaşılma yok hocam. Yaptığımız devrelerde çoğu zaman sorun çıkar. Ben sorunun üstüne gidip arızayı gidermeyi kastetmiştim. Kusursuz bir çalışmayı bende yapamadım şu ana kadar zaten. Kusursuz bir işi mr yamyam gibi tecrübeli büyüklerimiz yapabilir yapsa yapsa. Ayrıca entegreli ampli dediğimiz tak-çalıştır tasarımlar olduğundan, orijinal üretici şemasının uygulanmasıyla çalışabilir.

STK465 in değilde başka bir entgreli ampl. ün pre devrelerine regüle edilmiş gerilim verme işi benimde aklımdan geçmişti bir ara. Asıl merak ettiğim, çıkış katının besleme değerlerine eşit olması şart mı?

Şart değildir.
Ama bunun da şartları vardır :D
Bu şartların açıklanması o kadar geniş kapsamda yapılıyor ki, gerçek anlamda açıklamaya sayfalar yetmeyebilir.
Ben yine de başlangıç yapayım.
İster entegreli olsun isterse transistörlü olsun her amplifikatörün çıkış kısmı yine de transistörler ile yapılmıştır. Bu transistörler UJT, BJT veya MOS-FET bile olabilir. Önemli olan ise:
Girişten verilen sinüs işaretlerini belirtilen çıkış AKIMI ve GERİLİMİ altında kullanmaktır.
Yani girişten verilen sinüs işaretlerinin genliğinin yükseltilmesi doğrultusunda çıkış gücü alınacaktır.
Çıkışta elde edilen gerilim ve bağlı olarak çekilen akım değeri o yükseltecin Po (Power Output) değerini ifade eder.
İşte burada amplifikatörlerimizi anfi olarak değil de bir çeşit GÜÇ KAYNAĞI olarak düşünmeliyiz.
Girişten sabit bir gerilim uyguladığımızda çıkıştan elde edebileceğimiz akım ve gerilim değeri doğrultusunda bir güç harcaması olacaktır. Bu güç harcaması haliyle çıkış transistörlerinde bir ısı meydana getirecektir.
İşte burada şu sonuç ortaya çıkıyor.
Her transistörün bir güç harcaması (Power Dissipation) değeri vardır. Aynı zamanda bir transistörün C-E arasında akıtılabilecek max. akım değeri vardır.
Eğer biz bir amplifikatörün çıkış transistörlerinin C-E tepe akımını aşıyorsak bu transistör anında eriyecektir :D
Eğer bizler bir transistörün üzerinde harcanan güç değerini artırıyorsak, bu da aşırı ısı olarak dönecektir. Aşırı imal edilen bu ısının en kısa zamanda atılması, çok özel koşullarla yapılabildiği için bizler bu koşulu yerine getirmiyorsak, çıkış transistörleri bu sefer de ısıdan dolayı bozulacaktır.

  • asma
  • [*][*][*][*][*]
  • Genel Moderatör
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #62

Dün bir şey attım konuya ama kimseler bulaşmamış.
Yok mu aranızda bir amlifikatör için iyi şeyler yapabilecek bir arkadaşımız? ??? ::)


Üstad ilkinde şöyle yaparsak ne olur şeklinde başladın, şimdi ortaya bir şey atmadın ki paslaşalım. ;)
Kimine göre anfiye led li VU metre eklersen güzel olur,
Kimine göre çıkışına akım veya ısı koruması yada hoparlör korumasıyla o anfi daha güzel olur.
Kimisi için tek başına anfi ne kadar temiz ses verse de ton kontrol ve/veya giriş filtreleri olmadan o anfi yavan olur.
Kimisi için işlevsellik önemlidir, giriş seçici ve streo / mono bridge özellikleri olmalı.
...
Limitör tarzı devreler ve servo yapıya geçişten bahsedilmiş ama sizin dikkat çekmek istediğiniz konu bu değil.
Biraz giriş yapsanız ebette o yönde fikir beyanı olur. ;D
Zaten yazdıklarım sizin projelerinde yayımlanmış, oradan bakıp şu da olsa iyi olur desek, hayır olmaz mı diyeceksiniz. ;) Sizin yaptığınız anfi kutusu içinde olmayan bir şeyden bahsediyorsanız biraz çıtlatın lütfen.
Zaten benim gazozu Dursun'a söylediniz herhalde  ne gelen var ne giden. ;)

Amplifikatörün giriş, yükselteç ve sürücü katıyla çıkış katı ayrı voltajla (ayrı kaynakla) beslendiğinde voltaj aynı seçilebildiği gibi simetrik olarak çıkış katı daha düşük kullanılabilir. Bu çıkış transistörlerinin kullanımıyla değişir. Mesela ses uygulamaları için kullanılan eşlenik mosfetleri 10-15V fazla voltajla sürersek tam güçteki ısı kaybımız azalır. Yükselteç kısmının düşük voltaj olması için de mesela kollektör çıkışlı bjt çıkış katı kullanılabilir.
Bir de amfi dizaynı bazen farklı besleme ister; düşük güçte düşük voltaj, yüksek güçte yüksek voltajdan otomatik olarak besleme sağlanır. Giriş ise en yüksek değerde sabit kalır.
Bütün bunlar ısıyı düşürüp verimi arttırmak için yapılırken hazır yapmışken kaliteyi de arttıralım düşüncesiyle regülasyona gidilir.
Yoksa bizleri düşünen 'yok'.  (sadece en pahalı modellerinde ses kalitesinden ödün vermiyorlar)
Kolay gelsin.

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #63

Üstad ilkinde şöyle yaparsak ne olur şeklinde başladın, şimdi ortaya bir şey atmadın ki paslaşalım. ;)
Kimine göre anfiye led li VU metre eklersen güzel olur,
Kimine göre çıkışına akım veya ısı koruması yada hoparlör korumasıyla o anfi daha güzel olur.
Kimisi için tek başına anfi ne kadar temiz ses verse de ton kontrol ve/veya giriş filtreleri olmadan o anfi yavan olur.
Kimisi için işlevsellik önemlidir, giriş seçici ve streo / mono bridge özellikleri olmalı.
...
Limitör tarzı devreler ve servo yapıya geçişten bahsedilmiş ama sizin dikkat çekmek istediğiniz konu bu değil.
Biraz giriş yapsanız ebette o yönde fikir beyanı olur. ;D
Zaten yazdıklarım sizin projelerinde yayımlanmış, oradan bakıp şu da olsa iyi olur desek, hayır olmaz mı diyeceksiniz. ;) Sizin yaptığınız anfi kutusu içinde olmayan bir şeyden bahsediyorsanız biraz çıtlatın lütfen.
Zaten benim gazozu Dursun'a söylediniz herhalde  ne gelen var ne giden. ;)

Amplifikatörün giriş, yükselteç ve sürücü katıyla çıkış katı ayrı voltajla (ayrı kaynakla) beslendiğinde voltaj aynı seçilebildiği gibi simetrik olarak çıkış katı daha düşük kullanılabilir. Bu çıkış transistörlerinin kullanımıyla değişir. Mesela ses uygulamaları için kullanılan eşlenik mosfetleri 10-15V fazla voltajla sürersek tam güçteki ısı kaybımız azalır. Yükselteç kısmının düşük voltaj olması için de mesela kollektör çıkışlı bjt çıkış katı kullanılabilir.
Bir de amfi dizaynı bazen farklı besleme ister; düşük güçte düşük voltaj, yüksek güçte yüksek voltajdan otomatik olarak besleme sağlanır. Giriş ise en yüksek değerde sabit kalır.
Bütün bunlar ısıyı düşürüp verimi arttırmak için yapılırken hazır yapmışken kaliteyi de arttıralım düşüncesiyle regülasyona gidilir.
Yoksa bizleri düşünen 'yok'.  (sadece en pahalı modellerinde ses kalitesinden ödün vermiyorlar)
Kolay gelsin.


Hocam GAZOZ'u Dursuna söylemedim. Adres bilgilerinizde karışıklık olduğu için yanlış adrese gitmiştir :D
Bahsetmiş olduğum hile ise ;
Örnek olarak STK465 verilse de benzer karakteristikte birçok tasarım olup, entegre, HYBRID veya benzer tasarımlarda olmaktadır.
Bizim amacımız fabrikasyon olarak verilmiş bir tasarımın karakteristiği ile oynayarak daha iyi karakteristik elde edebilmek yönündedir.
Örnek olarak STK'nın belli karakteristikleri vardır. Kısaca belirtirsek.
Gürültü seviyesi: Fabrika bir değer bildirmiştir. Bizler pre devrelerin besleme gerilimindeki ripple gürültülerini azaltarak verilmiş gürültü değerinin altına inmeye çalıştık. Bunu da başardık (Kendimden biliyorum) :)
Fabrikasyon olarak verilmiş devre elemanlarının değerleri ile oynayarak;
Gürültü seviyesinde dahada iyileştirme yapılabilir mi?
Distorsiyon (Optimal seviyedeki THD ve IMD) değerlerinde düzeltme yapabilirmiyiz?
Frekans karakteristiği, en azından güç bandı değerlerini değiştirebilmemiz mümkün mü.
Ben örnek olara 100 ohmluk direnci devreden çıkartarak araya az gürültülü bir güç kaynağı ilave ettim. Doğal olarak bu bize bazı unsurların iyileştirilmesini sağladı.
Şimdi sizlere sorayım;
Eleman değerleri ile veya elamanlarla oynayarak, ekleme kesme biçme yaparak, literatürde belirtilmiş daha iyi bir amplifikatör karakteristiği elde edebilirmiyiz sizce?
Tone kontrol, pre amplifikatör gibi ön devrelerin şu an için herhangi bir önemi yoktur. Bu devreler gerekli görülse de kişisel tercih olarak konulmayabilir de. Zaten çoğu ODYO-FİL herifler ton kontrollere karşıdır:D

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #64
Şimdiye kadar bir öneri gelmediğine göre ben bir ipucu vereyim.


Bu hile'de yapılan ve yapılmak istenen teknik değişiklikleri kimler söyleyebilir.

Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #65
Girişi direkt GND ye vermişsin yamyam abi. 33k ohm luk direnç olması lazımdı orada. Bu şekilde ancak çıkıştaki DC miktarını ve sükunet akımını ölçersin.

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #66

Girişi direkt GND ye vermişsin yamyam abi. 33k ohm luk direnç olması lazımdı orada. Bu şekilde ancak çıkıştaki DC miktarını ve sükunet akımını ölçersin.

Başka neler ifade eder acaba bu kısa devre olayı.

Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #67
Hmmm... Giriş devresinin (differential amplifier) gürültü ölçümü?

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #68

Hmmm... Giriş devresinin (differential amplifier) gürültü ölçümü?

Evet.
INPUT SHORTED (Giriş kısa devre) gürültü ölçümü.
Bu ölçüm tekniği iki şekilde yapılmaktadır.
1 Giriş tamamen kısa devre (Tel ile)
2 Giriş, giriş empedansı ile sonlandırılmış, Yani giriş direnci bağlı iken.
Her iki ölçüm sonucunda ne gibi farklar görülebilir. Bu farklar nerelerden kaynaklanabilir.
Bu doğrultuda giriş empedansını düşürmek bize ne gibi kazanç sağlayabilir. Veya giriş empedansının düşürülmesinin ne tür dezavantajları vardır.
HESAPLAYALIM BİRLİKTE. 8)

  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #69
bana bakmayın konu beni iyice aştı :)
Usta değilim. Sadece hobistim.
Yanıtlarıma bakarak beni usta zannetmeyin.


Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #71
Giriş empedansını 33k ohm un altına düşürmeyi kast ediyorsan, daha düşük empedanslarda daha az gürültü alınır. Çünkü, açıkta duran uç anten misali çevresindeki parazitleri kendine çeker. 40dB kapalı döngü kazancı zaten bunu (sanıyorum) amorti edecektir.

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #72

Giriş empedansını 33k ohm un altına düşürmeyi kast ediyorsan, daha düşük empedanslarda daha az gürültü alınır. Çünkü, açıkta duran uç anten misali çevresindeki parazitleri kendine çeker. 40dB kapalı döngü kazancı zaten bunu (sanıyorum) amorti edecektir.

Evet gayet doğru.
Amacımız ilk etapta daha düşük gürültü seviyesi.
Elbetteki giriş empedansının düşürülmesinin belli koşulları olacaktır. İdeal olarak, virtual zero point seviyesine ulaşılabilirsek en iyi gürültüyü elde ederiz.
Peki bu işi nasıl yaparız.
Bir direnç ile giriş seviyesini düşürürsek kaybımız neler olacaktır.

  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #73
ilgili fakülteye gitsem, şu yukarıda anlattıklarınızı öğreneceğimi/öğreteceklerini zannetmiyorum...
Usta değilim. Sadece hobistim.
Yanıtlarıma bakarak beni usta zannetmeyin.

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #74

ilgili fakülteye gitsem, şu yukarıda anlattıklarınızı öğreneceğimi/öğreteceklerini zannetmiyorum...

Yoh o gadar da deel.
Bu anlattıklarım iyi seviye bir lise (End. Mesl. Lisesi) öğretim seviyesidir.