Ana içeriğe git

Konu: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA) (9293 Kez okunmuş)

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Çoğu arkadaşların ilgili olduğunu düşündüğüm, amplifiaktörler üzerine, tartışma amaçlı açmış olduğum bu konuda, uzun yıllar öncesinde tasarlamış olduğum, STK465 kalın hybrid çıkış modülü örnek olarak ele alınmıştır. Dileyen arkadaşlar farklı çıkış modüllerini veya katlarını seçebilirler.
Temel olarak her bir çıkış modülünün karakteristikleri farklı olsa da temelde aynı kurallar içerisinde işlenmektedir.
GENEL KURALLAR:
1 DISTORTION (Bozulma) oranı.
2 NOISE (Gürültü) faktörü
3 FREQENCE RESPONSE Frekans karakteristiği. (Bağlı olarak Güç bandı)
Bu temel üç kural çok geniş kapsamda incelendiği için, sorusu olan arkadaşların soruları doğrultusunda, zaman zaman daha detaylı incelenecektir.
1 BOZULMA: Her yükselteç bir sinüs işaretini yükseltirken az da olsa işaretin şeklini bozabilmektedir. Bu olaya DISTORTION (bozulma) denilmektedir. Bozulma genel olarak iki kısımda incelenmektedir.
a) IMD= (Inter Modulation Distortion)
b) THD (Total Harmonic Distortion)
2 GÜRÜLTÜ: Her yükselteç ses sinyallerini yükselttiği oranda istenmeyen sinyalleri de yükseltebilmektedir. Bu istenmeyen sinyallerin yükseltilmesine NOISE (Gürültü) faktörü denilmektedir. Gürültü faktörüne başlıca etkenler ise, başta GROUNDING kuralları olmak üzere besleme devresi özellikleri ve amplinin tasarımı etkendir.
3 FREKANS KARAKTERİSTİĞİ: Bir amplifikatörün yükseltmesi istenilen sinüs işaretlerinin frekansının, minumum seviyeden max. frekans bölgesine kadar olan kısmına frekans karakteristiği denilmektedir. Ses frekansı tekniğinde bu değer 20HZ ten 20KHz bölgesine kadar literatürde belirtilmiştir.
Örnek olarak belirtilen STK465 şeması ve bazı yapım aşamalarının fotoğrafları.


Baskı devre plaketi çok uzun yıllar önce yapılmış olduğu için elimde herhangi bir döküman bulunmamaktadır.


Bitmiş modülün resimleri


Sğutucu olarak seçilen P4 işlemci soğutucu bu iş için ideal sonucu vermiştir. Daha önceki tasarımımda uygun soğutucu pasif idi :D

Konu ile ilgili olarak tüm arkadaşların soruları veya eklemek istedikleri varsa, konuya renk katacaktır.
Gerekli görülen unsurlar daha geniş kapsamda tartışılacaktır.


  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #1
Amplifikatör deyince aklımıza sadece ses ve müzik mi gelmelidir?

Amplifikatörler ne amaçla, hangi alanlarda kullanılmaktadır ve çeşitleri nelerdir?

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #2

Amplifikatör deyince aklımıza sadece ses ve müzik mi gelmelidir?

Amplifikatörler ne amaçla, hangi alanlarda kullanılmaktadır ve çeşitleri nelerdir?

Mutlaka ;)
Amplifikatör demek bir sinyali yükselten anlamında kullanılmaktadır.
Bir RADYO FREKANS AMPLİFİKATÖRÜ,
Bir Gerilim yükselteci,
Veya özel bazı okuyucular veya sensörler gibi sistemlerdeki işaretlerin yükseltilmesi işlemleri de amplifikasyon yani yükseltme işidir.
Bizler burada SES için olanları inceliyoruz.

  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #3
teşekkür ederim.

peki A sınıfı B sınıfı... amlifikatörler konumuz dahilinde midir, ve / veya özellikleri, avantajları, dezavantajları nelerdir?

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #4
Yeri ve zamanı gelince bu dediklerine de değiniriz.
Şimdilik bu belirtmiş olduğum şeyleri detaylıca anlatalım ve herkesin anlayabilmesini sağlayalım.
Bu detaylar bilinirse A sınıfı veya AB sınıfı gibi özelliklerin karakteristikleri daha iyi anlaşılacaktır.

  • smps
  • [*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #5
ideal bir amplifikatör tasarımı nasıl olmalıdır

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #6

ideal bir amplifikatör tasarımı nasıl olmalıdır

Çok geniş bir konu. Çok fazla seçenek belirlenebilir. Ancak genel literatürlere göre işlersek.
30db kazancı olan bir amplifikatörün amatör tasarımlar için;
Gürültü seviyesi -45dbU veya daha aşağısı ise,
Distorsiyon oranı max güçte %1 i aşmıyorsa.
Frekans karakteristiği 20Hz-20KHz +/- 3dbm ise.
Böyle bir amlifikatör ideal denilir.

Günümüz koşullarında LAMBALI amplifikatörlerin yeniden gündeme gelmesindeki tek unsur GÜRÜLTÜ unsurudur.
İyi seviyede yapılmış bir lambalı amplifikatörün gürültü seviyesi -120dbU olabilir. Aynı seviyedeki gürültü için modern yarı iletkenler kullanılması halinde çok daha pahalı kompenentler kullanılması zorunludur.

  • smps
  • [*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #7
eskilerin lambalı ampfileri neden çok beğendiklerini  şimdi anlamış oldum
[mergedate]1407007101[/mergedate]
abi şuanda bu lambalardan bulabilmek mümkünmü eğer varsa yardımlarınla bi lambalı ampfli yapmak isterim

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #8

eskilerin lambalı ampfileri neden çok beğendiklerini  şimdi anlamış oldum
[mergedate]1407007101[/mergedate]
abi şuanda bu lambalardan bulabilmek mümkünmü eğer varsa yardımlarınla bi lambalı ampfli yapmak isterim

Birçok meraklı kişinin yeniden lambalı ampli yaptıklarına tanık oldum.
Ancak lambalar zor bulunuyor ve pahalılar. Zaten bahsetmiş olduğum -120dbU gürültü seviyesine erişebilmen için anormal pahalı bir tasarım yapmak zorundasın ve ölçü aletlerin olmadan pek mümkün olmaz.
Ama yine de basitçe tasarlanmış ve transformatörlü bir lambalı amlifikatör ile -72dbU gürültü seviyesine de ulaşabilirsin ki bu bile çoğu kaliteli amlifikatörlerden daha iyidir.

  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #9
GÜRÜLTÜ FAKTÖRÜ için GROUNDING' den bahsetmişsin.
demek istediğin bu mu?


  • smps
  • [*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #10
ben şu pek sevilmeyen malzeme satıcılarından biriyim :) bakalım bulurum belki komşularımdan ben satıyor olsaydım indirimli alabilirdim :) komşularımda indirim yapar herhalde :)
izmir malzeme piyasasını bi araştıryıım lambaları bulursam ozaman bu konuya tekrar dönelim abi

bu arada gevv abinin güzel bi yazısı yükseleçlerdende bahsetmiş http://320volt.com/aciklamali-devreler-ile-hata-ariza-arama-bilgileri/
[mergedate]1407008227[/mergedate]
buda katkı vede bilgi olsun
Bir elektonik doğrultucu adı da verilen bu lamba, aynı bir ampul gibidir. İçinde hava yoktur. Normal bir ampul flamanın karşısına koyacağımız ve karşı kutbu oluşturacak başka bir iletken levhadan ibarettir. Lambaya normal bir doğru akım uygulayalım. Lambanın flamanı ısıtılıp akkor hale getirildiğinde boşluğa elektron yaymaya başlar. Buna karşılık diğer kutupta da karşı bir gerilim doğmakta ve elektronları kendine doğru çekmektedir. Bu ampulün bağlı olduğu devredeki akımı ölçtüğümüzde çok az bir akım meydana geldiğini görürüz. Ampulün kutuplarını ters yönde fonksiyonel alanı soktuğumuzda elektronların karşı kutba doğru itildiğini görürüz. Şimdi bu yapmış olduğumuz sisteme alternatif akım uyguladığımızda bir yönde ilerleyen akımın geçtiğini, diğer yönde ilerleyen akımın yoluna devam etmediğini görürüz. Yani alternatif akım yarım periyotlar halinde ilerlemekte ve doğru akıma dönüşmektedir. Bu lambaya diyot lamba adı verilir.

kaynak ( http://www.nuveforum.net/1991-temel-bilgiler/182284-diyot-lamba/ )



  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #11

GÜRÜLTÜ FAKTÖRÜ için GROUNDING' den bahsetmişsin.
demek istediğin bu mu?



Aynen.
Yük olarak sadece hoparlör ise, yükün en ideal bağlantısı direk 0 noktasına yapılan bağlantıdır. Bu sayede diğer devrelerin etkilenmesi olmayacaktır.
Zaten bir güç kaynağındaki akımın yük üzerinden devreyi tamamladığı düşünülürse hoparlör en uç noktadır. Yani şaseye en yakın olmalıdır.

  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #12
teşekkür ederim.
bakın burada ne buldum. burada Mr_YAMYAM diye birisi ;D de bu konuya ilaveten, ses girişlerinde nasıl bir yol izlemesi gerektiğini belirtmiş:
http://forum.diyaudiotr.com/hiend-amplifikatorler/amplifikatorlerde-grounding-saseleme-teknikleri-t1934.html

anlamadığım nokta hangi ucun boşta bırakılması gerektiği... şema çizerek anlatır mısınız?

  • Mr_YAMYAM
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #13
Cahal civelek herif.
Sinyal girişleri şaselemesi kaynak tarafından yapılması gerektiği orada resimlerle bile anlatılmıştır.
Sen nereleri anlamadın bakalım.
Kaynak EMK (gerilimi) ile yük empedansını karıştırma sakın.
Tüm hepsinin şaselenmesi, genellikle STAR GROUND (yıldız şaseleme) olarak teknikte belirtilmiştir.

  • seron
  • [*][*][*][*][*]
Ynt: AMPLİFİKATÖR'ler, tasarım ve teknik anlatımlar. (TARTIŞMA)
Yanıt #14
abi resimler açılmıyor. resimleri yüklediğin site sansürlenmiş... :)